T-SQL Regex Artık Büyük Veride de Rahat: CU5 Detayı

SQL Server 2025 CU5 ile T-SQL regex fonksiyonları artık varchar(max)/nvarchar(max) gibi büyük LOB verileri daha rahat işliyor. REGEXP_MATCHES ve REGEXP_SPLIT_TO_TABLE dahil yedi fonksiyon tek çağrıda 2 MB’a kadar giriş kabul ediyor.

LOB desteği neden bu kadar önemli oldu?

Regex tarafında uzun zamandır tuhaf bir sınırla uğraşıyorduk: küçük metinlerde işler yolunda, ama varchar(max) ya da nvarchar(max) gibi gerçek hayattaki büyük alanlara gelince iş yavaşlıyor. Log dosyası mı? Parça parça böl. HTML içerik mi? Dilimle. JSON payload mı? Önce kes, sonra işle… İşin aslı şu ki, bu yöntem hem yorucu hem de hata çağırıyor.

Ben bunu ilk kez 2018’de bir finans kuruluşunda gördüm — dürüst olayım, biraz hayal kırıklığı —. Ankara’daki ekipte, günlük log kayıtları tek satırda 1 MB’a yaklaşınca regex’i uygulama katmanına taşımışlardı; sonra aynı desenin üç ayrı kopyası ortaya çıktı, biri kaçtı, biri güncellendi, biri unutuldu. Klasik kurumsal karmaşa yanı. SQL tarafında doğal destek olunca o dağınıklığın ciddi kısmı azalıyor.

Bu yeni destek bana biraz eski usül “önce string’i küçült, sonra akıllı davran” alışkanlığının bittiğini hissettiriyor. Çok basit görünüyor, evet, ama etkisi bayağı hissediliyor. Çünkü artık veri — ki bu tartışılır — tabanının içinde kalan işi dışarı taşımak zorunda değilsiniz; özellikle raporlama, arşiv analizi. Denetim senaryolarında fark hemen ortaya çıkıyor.

Neyse uzatmayayım: CU5 ile gelen asıl yenilik sadece “büyük metni kabul etmesi” değil. Asıl mesele bunun pek çok regex fonksiyonlarına yayılması. Yani arama yapıyorsunuz, sayıyorsunuz, değiştiriyorsunuz, bölüyorsunuz… hepsi aynı mantıkta çalışıyor.

CU5 ile ne değişti?

Kısa cevap şu: SQL Server 2025 CU5 ve Azure SQL tarafındaki güncellemelerle birlikte regex fonksiyonları artık LOB tiplerini daha rahat işliyor. Hem REGEXP_MATCHES hem REGEXP_SPLIT_TO_TABLE dahil olmak üzere yedi fonksiyonun tamamı için büyük girişler destekleniyor. Üstelik limit de fena değil; tek çağrıda 2 MB’a kadar input alabiliyor (buna dikkat edin)

İşin garibi, Bence burada kritik detay şu: pattern limiti hâlâ 8.000 byte civarında kalıyor. Açıkçası bu iyi bir şey. Çünkü gereğinden fazla büyüyen regex desenleri çoğu zaman zekâ belirtisi olmuyor; daha çok tasarım kokusu gibi duruyor. İyi yazılmış bir desen kısa olur, geri kalan işi verinin düzeni halleder.

Peki neden?

Konu Önce CU5 sonrası
LOB girişi Tüm fonksiyonlarda yoktu Tüm regex fonksiyonlarında var
Maksimum input Kısıtlı / parçalama gerekiyordu Tek çağrıda 2 MB
TVF desteği Sınırlıydı Pekâlâ çalışıyor
Taşınabilirlik Sürüm bağımlılığı vardı Azure SQL ve SQL Server arasında daha tutarlı

Bir de şu var: Bu kabiliyetin Azure SQL Database, Fabric içindeki SQL Database. Always-up-to-date politikasındaki Managed Instance’larda. Mevcut durumda; SQL Server 2025 CU5 işe on-prem tarafta kapıyı açıyor (buna dikkat edin). Kurumsal yapılarda sürüm farkı yüzünden çıkan “bende çalıştı sende niye çalışmadı?” tartışmaları azalıyor. Azalıyor diyorum çünkü tamamen bitmiyor tabiî — o ayrı dert.

💡 Bilgi: Tek bir varchar(max) kolonu teoride çok büyük olabilir; ama regex çağrısına verdiğiniz parça 2 MB sınırını geçmemeli.

Sahada bunun karşılığı ne?

Size bir şey söyleyeyim, Açık konuşayım, sahada en çok üç yerde işe yarar görüyorum: log analizi, belge tarama ve veri temizleme. Mesela de de güvenlik ekipleri bazen ham IIS loglarını ya da uygulama günlüklerini hızlıca sorgulamak istiyor (ki bu çoğu kişinin gözünden kaçıyor). Eskiden önce ETL yazılırdı, sonra staging tabloya alınırdı… şimdi bazı işleri doğrudan T-SQL içinde halletmek mümkün hâle geliyor.

Kendi deneyimimden konuşuyorum, Bunu Mart 2024’te İstanbul’da bir perakende müşterisinde test etmiştik; ürün açıklamaları HTML karışık geliyordu ve araya gömülü kodlar yüzünden temizlik işi can sıkıyordu. İlk denemede ben de ufak bir hata aldım: beklediğim eşleşme gelmedi çünkü deseni gereğinden fazla agresif kurmuştum. Çözümü basit çıktı — regex’i sadeleştirdim ve satır sonu karakterlerini daha dikkatli ele aldım.

Bir şey dikkatimi çekti: E tabi her şey güllük gülistanlık değil. Büyük metin üzerinde doğrudan regex kullanmak bazen performans açısından hâlâ dikkat istiyor; özellikle indeks stratejiniz zayıfsa tablo taraması sizi tokatlar resmen! Yani özelliğin gelmesi tek başına yetmiyor, sorgu planını da düşünmek gerekiyor (yanlış duymadınız)

Bunu biraz açayım.

Küçük ekip vs enterprise yapı

Küçük bir startup iseniz bu özellik size hız kazandırır; ekstra servis kurmadan birkaç sorguyla işi çözersiniz (evet, doğru duydunuz). Hatta teknik borcu biraz azaltırsınız çünkü uygulama koduna özel parser yazma ihtiyacı düşer.

Büyük kurumsal yapılarda işe olay biraz farklıdır. Orada mesele sadece “çalışsın” değildir; (söylemesi ayıp) audit izi olsun mu, yetki modeli nasıl olacak, regülasyon açısından veriyi nerede işliyoruz soruları üst üste biner (ve hiç acımadan). Benim önerim şu: küçük ekipse direkt deneyin; enterprise işe önce pilot kapsam belirleyin, sonra yaygınlaştırın. Daha fazla bilgi için

Neden RE2 önemli?

T-SQL regex’in altında RE2 motorunun olması bana güven veriyor doğrusu. Çünkü RE2 geri izlemeli klasik motorlar gibi davranmıyor. Bazı kötü yazılmış desenlerin sistemi kilitlemesi riski ciddi biçimde düşüyor. ReDoS tarafındaki avantaj boş laf değil — üretimde gecenin üçünde alarm çaldıracak türden sorunların önüne geçebiliyor.

RE2’nın en sevdiğim yanı şu: performans vaat etmiyor sadece… öngörülebilirlik veriyor.
Bu ikisi kurumsalda çoğu zaman aynı şeyden daha değerli.

Bunu AZ-500 hazırlığı yaptığım dönemde tekrar fark ettim aslında; güvenlikte “iş görür” ile “öngörülebilir” arasındaki çizgi çok ince oluyor.

Regex konusunda da aynısı geçerli.

Kodu güçlü yapan şey yalnızca esneklik değil…

Şu ufak detaya bakın: sınırlar neler?

  • Sadece giriş boyutu büyüdü diye sınırsız sanmayın; tek çağrıda 2 MB sınırı var.
  • Email doğrulamak için devasa pattern yazmayın; kısa ve okunur tutun.
  • Aynı sorguyu milyonlarca satırda koşturacaksanız plan maliyetine bakın.
  • Büyük blob’ları doğrudan işlemeye başlamadan önce filtre koyun; boş yere CPU harcamayın.
  • Eğer çıktı sadece birkaç satır olacaksa TVF yerine scalar fonksiyon yeterli olabilir.
  • Sahada nasıl uygularım?

SELECT
Id,
REGEXP_LIKE(LogTextMaxColumn, 'error|fail|exception') AS HasProblem
FROM dbo.AppLogs
WHERE CreatedAt >= DATEADD(DAY,-7,SYSDATETIME());

Şunu fark ettim: Lafı gevelemeden söyleyeyim: ilk adımınız mevcut iş yükünü sınıflandırmak olsun.

Hangi kolonlar gerçekten LOB?

Hangileri yanlışlıkla MAX tipine dönüşmüş?

Bunları ayıklarsanız neyi regex’e sokacağınız netleşir.

Ben genelde müşterilerde üç aşamalı giderim:
önce örnek veri alırım,
sonra küçük pilot test yaparım,
en sonda üretime çıkarırım…

  1. Büyük metin kolonlarını listeleyin.
  2. Sorguyu küçük örnek üzerinde ölçün.
  3. Aynı deseni uygulama katmanı ile karşılaştırın.
  4. Zamanlama ve CPU etkisini izleyin.
  5. Pilot başarılıysa yaygınlaştırın.
  6. Pardon… yukarıdaki son iki madde Japonca noktalama olmuş gibi görünüyorsa önü unutun;
    neyse asıl mesele şu:
    her zaman önce ölçün.
    Bu servis güzel ama henüz tam anlamıyla “tak çalıştır mucizesi” değil.
    Biraz pişmesi gereken yerler var,
    özellikle ağır tablolar üzerinde sorgu tasarımı kısmında.
    Ama yön doğru,
    ona şüphe yok.
    “””

    Sıkça Sorulan Sorular

    T-SQL regex hangi sürümlerde LOB tipi destekliyor?

    Azure SQL Database’de ve Always-up-to-date politikasındaki Azure SQL Managed Instance’da bu destek mevcut. SQL Server tarafında işe CU5 ile geliyor. Fabric içindeki SQL Database de kapsama dahil edilmiş.

    REGEXP_SPLIT_TO_TABLE büyük metinlerde kullanılabilir mi?

    Evet, kullanılabiliyor aslında. Yeter ki tek çağrıdaki giriş limiti olan 2 MB aşılmasın. Tecrübeme göre log veya JSON parçalama gibi işlerde baya işe yarıyor.

    Pattern boyutunda sınır var mı?

    Evet, yaklaşık 8 KB seviyesinde bir limit var. Açıkçası çoğu okunabilir regex bundan çok daha küçük oluyor zaten, yani pratikte pek sorun çıkarmıyor.

    Bu özellik performansı her zaman iyileştiriyor mu?

    Hayır. Veri miktarı büyüdüğünde bazı durumlarda CPU maliyeti artabiliyor. Yani bence amaç sadece kolaylık; performansı muhtemelen ölçmek lazım.

Bu yazı yapay zeka (büyük dil modelleri) ile hazırlanmış, insan editör tarafından incelenmiştir. İçerik üretim sürecimiz.
Aşkın KILIÇ

20+ yıl deneyimli Azure Solutions Architect. Microsoft sertifikalı bulut mimari ve DevOps danışmanı. Azure, yapay zekâ ve bulut teknolojileri üzerine Türkçe teknik içerikler üretiyor.

AZ-305AZ-104AZ-500AZ-400DP-203AI-102

Bu içerik işinize yaradı mı?

Benzer içerikleri kaçırmamak için YouTube ve GitHub hesaplarımı takip edin.

Haftalık Bülten

Her pazar özenle seçilmiş teknoloji yazıları doğrudan e-postanıza gelsin.

Kurumsal DevOps ve bulut dönüşümü danışmanlığı: Danışmanlık Hizmetleri

4 Yorum

  1. Tam da ihtiyacım olan bir güncelleme bu. Büyük metin sütunlarında regex kullanmaya çalışırken yaşadığım performans sorunları yüzünden işin içinden çıkamıyordum, umarım bu CU5 ile biraz nefes alırız. REGEXP_SPLIT_TO_TABLE özellikle log parse işlerinde çok işe yarayacak.

  2. SQL Server’ın regex desteği zaten geç gelmişti, bir de üstüne LOB kısıtlaması vardı, çifte stres. CU5 ile bu ikinci engel kalktıysa iyi oldu. Peki performans tarafında büyük veri üzerinde gerçek hayatta nasıl davranıyor, bununla ilgili bir test paylaşacak mısınız?

  3. SQL Server’da regex desteği zaten geç gelmişti, bir de üstüne LOB kısıtlaması olsaydı çok can sıkıcı olurdu. REGEXP_MATCHES’i özellikle log analizi yaparken bayağı kullanıyorum, nvarchar(max) desteğiyle artık daha rahat edeceğiz.

Yoruma kapalı.

✉

Haftalık Bülten

Azure, DevOps ve Yapay Zeka dünyasındaki en güncel içerikleri her hafta doğrudan e-postanıza alın.

Spam yok. İstediğiniz zaman iptal edebilirsiniz.
📱
Uygulamayı Yükle Ana ekrana ekle, çevrimdışı oku
Kategoriler
Ara
Paylaş
WhatsApp
İçindekiler
← MSVC’de SPGO Neyi Değiştiriyor...
LLM Cold Start Derdi: Blob Str... →
📩

Gitmeden önce!

Her pazar özenle seçilmiş teknoloji yazıları ve AI haberleri doğrudan e-postanıza gelsin. Ücretsiz, spam yok.

🔒 Bilgileriniz güvende. İstediğiniz zaman ayrılabilirsiniz.

📬 Haftalık bülten: Teknoloji + AI haberleri
Beni Takip Et Yeni Azure / AI / DevOps yazılarını GitHub ve RSS üzerinden takip edin.