SQL Server ve Azure SQL: SQLCon Europe 2026 Yenilikleri
İlk Avrupa SQLCon etkinliği Barcelona’da, FabCon EU ile ortak düzenlendi ve arkasından Microsoft SQL ailesinin tamamına yayılan bir duyuru paketi geldi. Anna Hoffman’ın canlı olarak yayımladığı özet SQL Server, Azure SQL, Fabric’teki SQL veritabanı ve günlük kullandığınız araçlar tarafındaki değişiklikleri bir arada topluyor. Duyuruları aşağıda, hangi senaryoda işinize yarayacağını gözeterek ayırdım: hibrit ve göç senaryoları, kurumsal ölçekte yönetim, Hyperscale ile Managed Instance, Fabric ve vektör desteği, bir de yapay zeka destekli araçlar ve sürücüler.
Hibrit senaryolar ve göç tarafı
Hibrit tarafın en dikkat çeken başlığı SQL Server on Azure Local, hem bağlantılı (connected) hem bağlantısız (disconnected) modda genel kullanıma açıldı. Bağlantısız mod hava boşluklu (air-gapped), egemen bulut gereksinimi olan veya bağlantısı kesintili ortamlar için anlamlı, çünkü Azure yönetim yüzeyinden vazgeçmeden bu koşullarda çalışmaya imkan tanıyor. Azure Local’ın ayrıntılı dokümantasyonuna Microsoft Learn üzerinden ulaşabilirsiniz.
Azure Arc-enabled SQL Server Germany West Central ve Italy North bölgelerine genişledi. Veri ikametgahı (data residency) taahhüdü olan kurumlar için Arc yönetimi sürerken bölgesel kapsamın büyümesi doğrudan uygulanabilirlik demek. Bir de Azure Bleu (France Sovereign Cloud) üzerinde SQL Server on Azure Virtual Machines genel kullanıma sunuldu.
Sanal makine sağlama tarafında küçük ama pratik bir ayrıntı var. v6+ VM’lerde ephemeral storage yapılandırması artık provizyon sırasında yapılabiliyor; daha önce tempdb’yi istediğiniz yere almak için dağıtım sonrası disk boyutlandırmasıyla uğraşıyorsanız o adım ortadan kalkıyor.
Linux tarafında iki değişiklik öne çıkıyor. İlki, bulkadmin rolünün SQL Server on Linux için etkinleştirilmesi, böylece toplu ekleme (bulk insert) işlemleri Windows’takiyle aynı şekilde çalışıyor. İkincisi, Linux tabanlı Azure VM’lerde esnek ve özelleştirilebilir dağıtım sağlayan betik tabanlı provizyon deneyimi (önizleme).
Göç akışları agent tabanlı hale geliyor
- Skills for SQL migration to Azure (önizleme), değerlendirme, göç ve doğrulama adımlarını elle takip ettiğiniz kontrol listesinden alıp agent güdümlü tek bir akışa taşıyor.
- Arc portalından Azure SQL Database Hyperscale’e göç önizlemede. Arka planda Azure Database Migration Service ve SHIR kullanılıyor, ayrıntılar konuyla ilgili blog yazısında.
- SSMS içinde hedef boyutlandırma ve fiyat önerileri genel kullanımda. Yapılandırma temelli Azure SQL hedef önerileri tasarruf seçenekleriyle birlikte geliyor, yani “bu bana ne kadara mal olur” sorusu değerlendirmeyi yaptığınız aracın içinde yanıtlanıyor.
- Expert migration assistance ise otomatik yolun yetmediği durumlarda SSMS üzerinden destek almanızı sağlıyor.
Kurumsal SQL ortamını tek yerden yönetmek
Duyurunun yönetim tarafındaki en geniş maddesi Fabric Database Hub estate görünümü (önizleme). Database Agents ile birlikte SQL Server, Azure SQL, PostgreSQL, Azure Cosmos DB ve Fabric’teki SQL veritabanlarını kapsayan merkezi bir kontrol düzlemi sunuyor. Envanter, sağlık ve risk sinyalleri önem derecesine göre önceliklendirilmiş tek bir deneyimde toplanıyor. Bulgular Security, Performance ve Optimization başlıkları altında gruplandığı için ortam düzeyindeki özetten doğrudan ilgili kaynağa ve sorun ayrıntısına geçebiliyorsunuz. Kaynak metinde vurgulanan şey de bu zaten, kaynakları tek tek blade’lerde yönetmek yerine dikkat gerektiren noktayı hızlıca görmek.
Azure portal tarafında SQL sorgu düzenleyicisi genel kullanıma geçti. İstemci kurulumu ya da jump box olmadan, zaten baktığınız kaynaktan ayrılmadan Azure SQL Database üzerinde sorgu çalıştırabiliyorsunuz; deneyimin Fabric’ten edinilen çıkarımlarla iyileştirildiği belirtiliyor. Portalda zone redundancy artık varsayılan olarak açık geliyor, yani Hyperscale, General Purpose, Business Critical ve Premium katmanlarında dayanıklı seçenek için ayrıca bir tercih yapmanız gerekmiyor.
Hyperscale ve SQL Managed Instance
Hyperscale hem yüksek performans hem maliyet odaklı iş yükleri için genişliyor:
- İşlem gücü yoğun uygulamalar için 160 ve 192 vCore Premium-series hizmet hedefleri genel kullanımda.
- Hyperscale serverless auto-pause / auto-resume (önizleme), geliştirme, test ve diğer aktif iş yüklerinde maliyeti azaltmaya yönelik.
- Hyperscale elastic pool kapasitesi (önizleme) havuz başına 50 veritabanı ve 128 TB seviyesine çıkıyor.
- Automatic index compaction genel kullanımda. İndeks şişmesi bakım penceresi ve betik yerine platform tarafında ele alınıyor, duyuruda bunun indeks bakımını büyük ölçüde gereksiz kılabileceği yorumuna yer veriliyor.
SQL Managed Instance tarafındaki güncellemeler “platform daha çoğunu üstlensin, siz daha az yapılandırın” başlığı altında toplanmış. Yeni nesil General Purpose’ta bölge yedekliliği ve esnek bellek (önizleme), Business Critical için esnek bellek (GA), Business Critical’ta daha yüksek log hızı (GA), MI link için Always On Availability Groups’ta birden fazla veritabanı desteği (önizleme) ve SQL performans izleme (önizleme) var.
İki dayanıklılık ve uyumluluk maddesi daha var. Yerel saat dilimi desteği, Azure SQL Database ve Azure SQL Managed Instance (Always-Up-To-Date politikası) için genel önizlemede; veritabanı ya da oturum saat dilimini bir kez ayarlıyorsunuz, UTC dönüşümlerini her sorguya gömmek gerekmiyor. Point-in-time-restore yedekleri için değişmezlik (immutability) ise Azure SQL Database General Purpose ve Business Critical katmanlarında genel kullanımda, ayrıca yapılandırma istemiyor ve ek ücretlendirilmiyor.
Fabric’teki SQL veritabanı ve vektör indeksleri
SQL database in Fabric, çalışma alanı sınırında ağ yalıtımı sağlayan workspace-level Private Link desteğini önizleme olarak aldı. SQL Server’dan Fabric’teki SQL veritabanına göç genel kullanıma geçti. Editör tarafında da yaşam kalitesini artıran iyileştirmeler var, sonuç kümesinde sütun genişliklerini yeniden boyutlandırabilmek bunlardan biri. Geçen ay yayımlanan Skills for Fabric entegrasyonları da bu tabloya ekleniyor.
Yapay zeka senaryoları açısından en belirleyici madde vektör indekslerinin genel kullanıma geçmesi (Azure SQL DB/MI ve Fabric SQL). Vektör sütunları üzerinde DiskANN indeksi, operasyonel verinizle aynı veritabanında, aynı güvenlik modeli ve aynı T-SQL ile çalışıyor. Ayrıca sağlanacak, güvenliği yapılandırılacak ve senkron tutulacak bir vektör deposuna gerek kalmıyor.
Yapay zeka destekli araçlar ve geliştirici deneyimi
Araç tarafında agent’lar çok adımlı işleri üstlenirken altta duran dağıtım disiplini de güçleniyor.
- SSMS’te GitHub Copilot Agent Mode genel kullanımda. Veritabanı nesneleriniz arasındaki bağlamı okuyor, çok adımlı problemleri akıl yürüterek ele alıyor, bağımlılık zincirini izliyor, yürütme planını değerlendiriyor, DDL üretiyor ve farkı gösteriyor. Solution Explorer ile entegre; sohbeti dışa aktararak bir değişikliğin arkasındaki gerekçeyi oturumdan sonraya taşıyabiliyorsunuz.
- SSMS’te SQL Projects ve Schema Compare genel kullanımda. İkisi birlikte, agent’ın ürettiği ile gerçekte dağıtılan arasındaki döngüyü kapatıyor; karşılaştır, farkı al, göç betiğini üret, commit et.
- SQL Formatter hem SSMS hem VS Code için MSSQL uzantısında genel kullanımda. T-SQL’in kayda değer bir kısmı makine tarafından üretiliyorsa tutarlı biçimlendirmenin ağırlığı da artıyor.
- Data API builder, 2.1, 2.2 ve 2.3 sürümleri boyunca vektör ve JSON veri tipi desteği ekliyor; mevcut şemanızın daha büyük bölümü üretilen REST, GraphQL ve MCP uç noktalarına böylece düzgün eşleniyor.
- Microsoft SQL Agent skills önizlemede, AI agent’larına Azure SQL hakkında temellendirilmiş bilgi kazandıran paketlenmiş ve yeniden kullanılabilir yetenekler sunuyor. Bunun yanında yeni bir Azure SQL Dev Hub da devrede.
- VS Code için MSSQL uzantısı, diğer güncellemelerin yanı sıra yeni bir açılış sayfası deneyimiyle (önizleme) geliyor.
Sürücüler: bağlantı dizesi artık ortak anahtar kelimelerle
Sürücü ve SDK tarafı da hareketli. Django 6.1 desteği, sürümün çıkışından 48 saat içinde yayımlanmış. mssql-python tarafındaki Arrow desteği artık bulk copy işlemlerini de kapsıyor. Bu haftanın öne çıkan başlığı ise bağlantı dizesi sadeleştirmesi; SqlClient, JDBC, ODBC, OLE DB ve go-mssqldb için bağlantı dizesi anahtar kelime takma adları eklendi, yani bir sürücü için yazdığınız bağlantı dizesi diğerlerinde daha az düzenlemeyle çalışıyor. SQLAlchemy 2.1 sürümüyle birlikte mssql-python da resmi olarak destekleniyor.
Sırada ne var?
Yukarıdaki maddelerin derinlemesine ele alındığı oturumların tamamı SQLCon/FabCon Europe kataloğunda. Duyuruda ayrıca Azure SQL YouTube kanalında her hafta yeni Data Exposed bölümlerinin yayımlandığı, bu blog yazısının video sürümünün de geleceği belirtiliyor. Agentic iş akışlarını ve modern araç setini kapsayan bir SQL AI Developer sertifikasyonundan söz ediliyor, yol haritası da artık aka.ms/sqlroadmap adresinde barındırılıyor.
Pratik bir okuma önerisi. Hedefiniz mevcut bir SQL Server ortamını Azure’a taşımaksa göç tarafındaki agent güdümlü akış ile SSMS’teki boyutlandırma ve fiyat önerilerini birlikte değerlendirin. Yapay zeka senaryoları kuruyorsanız, ayrı bir vektör veritabanı kurmadan önce vektör indekslerinin GA olduğunu hesaba katın. Ortamınız birden fazla veritabanı motorunu kapsıyorsa Fabric Database Hub’ın estate görünümü izlemeyi tek noktada toplamak için değerlendirilebilir, ancak bu özellik henüz önizlemede.
Kaynaklar ve İleri Okuma
- What’s new across Microsoft SQL at SQLCon/FabCon Europe 2026 — Anna Hoffman, Azure SQL Dev Corner
- Microsoft SQL ürün ekibinin SQLCon/FabCon Europe oturum programı
- Azure Local dokümantasyonu
- SQL Server on Linux: toplu işlemler ve bulkadmin rolü
- Linux Azure VM’lerde betik tabanlı SQL Server dağıtımı
- Arc portalından Azure SQL Database’e göç blog yazısı
- Fabric Database Hub dokümantasyonu
- Azure portal SQL sorgu düzenleyicisi
- Skills for Fabric SQL dokümantasyonu
- Azure SQL vektör indekslerinin genel kullanıma geçişi
- Microsoft SQL Agent skills
- Azure SQL Dev Hub
- Microsoft Fabric ve SQLCon 2026: Tek Platformda Tüm Verinin Peşinde
20+ yıl deneyimli Azure Solutions Architect. Microsoft sertifikalı bulut mimari ve DevOps danışmanı. Azure, yapay zekâ ve bulut teknolojileri üzerine Türkçe teknik içerikler üretiyor.
Yorum gönder