Microsoft SQL 2026: Hyperscale, AI ve Fabric Yenilikleri

Microsoft SQL ekibi, 2026 boyunca SQL Server, Azure SQL, Fabric’teki SQL database ve günlük araçlarda yapılacak değişiklikleri derledi. Hyperscale ölçekleme, vektör araması ve çeşitli güvenlik-kurtarma güncellemeleri öne çıkıyor.

PASS Summit West vesilesiyle Microsoft SQL ekibi, 2026 boyunca SQL Server, Azure SQL, Microsoft Fabric’teki SQL database ve günlük olarak kullanılan araçlarda yapılan değişiklikleri tek bir derlemede topladı. Güncellemeler Atlanta’daki SQLCon/FabCon, Microsoft Build ve Barcelona’daki SQLCon/FabCon Europe’a yayılmış durumda. Aşağıdaki özet hangi özelliğin genel kullanıma (GA) açıldığını, hangisinin hala önizlemede olduğunu ve her birinin pratikte ne işe yaradığını anlatıyor. Liste uzun, bu yüzden bugün elinizde duran bir problemi çözen maddelere odaklanmak en pratiği.

Azure SQL Database: Hyperscale ile başla, orada kal

Yılın ana mesajı şu: Hyperscale artık küçük bir geliştirme veritabanından büyüyen bir SaaS filosuna ve büyük üretim uygulamalarına kadar aynı çatı altında ölçekleniyor. Vektör araması da operasyonel verinin durduğu veritabanında çalışıyor.

Genel kullanıma açılanlar

  • 160 ve 192 vCore Premium-series seçenekleri: Bu büyük işlem boyutları eylülde önizlemeden GA’ya geçti; tekil Hyperscale veritabanları ve Hyperscale elastic pool’lar için geçerli.
  • Azure portal’daki yeni SQL sorgu düzenleyicisi: Masaüstü istemci kurmadan Azure SQL Database sorgulamanızı sağlıyor. Eylüldeki GA sürümünde sorgu iptali, yeniden boyutlandırılabilir sonuç ızgarası, saklı yordam tanımlarının görüntülenmesi ve otomatik sorgu kaydetme var. Klasik düzenleyici önizlemede kalmaya devam ediyor.

Önizlemedekiler

  • Hyperscale serverless otomatik duraklatma ve devam ettirme: Hareketsizlik sırasında işlem gücü duraklıyor, iş geri geldiğinde yeniden başlıyor. Depolama ücretleri ve otomatik duraklatma uygunluk koşulları geçerliliğini koruyor.
  • Daha yüksek yoğunluklu Hyperscale elastic pool’lar: Havuz başına 50 veritabanı ve 128 TB’a kadar genişleyen kapasite, çok kiracılı uygulamalarda işlem gücünü paylaştırmayı esnetiyor. Sınırlar donanıma ve hizmet hedefine göre değişiyor.
  • Arc özellikli SQL Server’dan Azure SQL Database Hyperscale’e geçiş: Değerlendirme, hedef sağlama, taşıma, doğrulama ve geçiş adımları Azure portal içinde birleşiyor. Hyperscale yolu, Azure Database Migration Service ve kendi barındırdığınız integration runtime üzerinden mantıksal geçiş kullanıyor.
  • Yerel saat dilimi desteği: Yerel saat semantiğine bağlı uygulamalar için saat dilimi davranışı veritabanı ya da oturum düzeyinde tanımlanabiliyor.

Güvenlik, kurtarma ve veri hareketi

Aksi belirtilmedikçe bu başlıktaki özellikler Hyperscale dahil tüm Azure SQL Database için geçerli.

  • Microsoft Entra sunucu sorumluları (GA): Entra kimlikleri için sunucu düzeyinde oturum açma bilgileri haziranda GA oldu.
  • TDE için sürümsüz anahtarlar (GA): Sürümsüz anahtar tanımlayıcısı kullanıldığında müşteri yönetimli anahtar rotasyonu basitleşiyor.
  • Otomatik yedek değişmezliği (GA): Point-in-time restore yedeklerinin en son yedi günü, ek yapılandırma ve ek ücret olmadan varsayılan olarak korunuyor. Bu özellik şu an Hyperscale için geçerli değil.
  • TDE için AES anahtarları (önizleme): Mevcut RSA seçeneğine ek olarak, Azure Key Vault Managed HSM’de saklanan simetrik anahtarlar TDE koruyucusu olarak kullanılabiliyor.
  • Regex tabanlı dinamik veri maskeleme (önizleme):REGEXP_REPLACE ile e-posta, telefon ve kimlik gibi değişken uzunluklu değerler için desen tabanlı maskeler tanımlanıyor. Maskeleme izinlerin ve şifrelemenin yerini almaz, onları tamamlar.
  • Yönetilen kimlikle BACPAC içe/dışa aktarma (önizleme).
  • Mantıksal sunucular için geçici silme (soft-delete) saklama süresi (önizleme): Silinmiş bir mantıksal sunucunun geri getirilebileceği pencere yapılandırılabiliyor.
  • Failover gruplarında birden çok ikincil sunucu (önizleme): Ocak güncellemesiyle failover grubu yapılandırmaları esnedi.
  • Change event streaming (önizleme): Satır düzeyindeki değişiklikler yakalanıp Azure Event Hubs veya Fabric Eventstream’e yayımlanıyor. Fabric Eventstream hedefi temmuzda eklendi.

Versionless Microsoft SQL’de T-SQL ve yapay zeka

  • DiskANN vektör indeksleri ve vektör araması: GA sürümünde tam insert, update ve delete desteği, asenkron vektör indeks bakımı ve yinelemeli filtreleme var. Benzerlik araması tanıdık T-SQL filtreleri, join’leri ve güvenlik denetimleriyle birleşince ayrı bir vektör veritabanı sağlama ve senkronize etme zorunluluğu ortadan kalkıyor.
  • Embedding üretimi ve external model nesneleri:AI_GENERATE_EMBEDDINGS ile yapılandırılmış bir dış model üzerinden gömme üretimi, akışı SQL dışına taşımadan yapılabiliyor.
  • Otomatik indeks sıkıştırma: Boşa giden indeks alanını, buna bağlı depolama, bellek ve G/Ç yükünü azaltıyor. Varsayılan olarak kapalı.
  • Büyük nesne girdileri için regex desteği: Yedi regex fonksiyonunun tamamı 2 MB’a kadar varchar(max) ve nvarchar(max) girdileri kabul ediyor. SQL Server 2025 CU5 ile geliyor; Azure SQL Database, Fabric’teki SQL database ve Always-up-to-date ilkesindeki Managed Instance’ta kullanılabiliyor. SQL Server 2025 ilkesindeki Managed Instance için CU5 dağıtımını kontrol etmek gerekiyor.

Regex desteği dışındaki bu duyurular henüz SQL Server’a veya sürümlü SQL Managed Instance’a gelmedi. Azure SQL Managed Instance kullanıyorsanız en yenileri almak için Always-up-to-date ilkesine geçmek gerekiyor.

Azure SQL Managed Instance

Genel kullanımda: SQL Server 2025 güncelleme ilkesi (martta GA); Business Critical için esnek bellek (nisanda önizleme, eylülde GA); Business Critical’da daha yüksek işlem günlüğü hızları; otomatik yedek değişmezliği (Always-up-to-date ve SQL Server 2025 ilkelerinde destekleniyor, SQL Server 2022 ilkesinde desteklenmiyor); Managed Instance kaynağı oluşturan veya değiştiren T-SQL komutlarını abonelik düzeyinde engelleme; iç bağlantıyı sürekli denetleyen otomatik testler. Bu testlerde belgelenen test oturum açma hataları beklenen tanılama etkinliğidir.

Önizlemede: Next-gen General Purpose için bölge yedekliliği; bölge yedekli Next-gen General Purpose’ta esnek bellek (desteklenen Premium-series donanımda); birden çok veritabanı içeren availability group’lar için tek bağlantı üzerinden Managed Instance link (bu, mevcut Arc geçiş akışından farklıdır); change event streaming (Event Hubs ve Fabric Eventstream hedefleriyle, desteklenen güncelleme ilkelerinde); okunabilir ikincil çoğaltmalar için Query Store (şubat önizlemesi); Always-up-to-date ilkesinde yerel saat dilimi desteği; SQL performans izleme. Ücretsiz Managed Instance teklifi de komut satırından dağıtım, ücretli örneğe daha kolay yükseltme ve daha geniş bölge/abonelik desteği kazandı.

Database Hub, Fabric’te SQL database ve veritabanı ajanları

Database Hub (genel önizleme): Microsoft Fabric içindeki filo görünümü envanter, sağlık, performans, güvenlik, risk ve optimizasyon sinyallerini bir araya getiriyor, filo düzeyindeki bir bulgudan ilgilenilmesi gereken kaynağa geçilebiliyor. Atlanta’da erken erişimle tanıtıldı, Barcelona’da genel önizlemeye ulaştı. Database Agents (önizleme): SQL veritabanı ajanları Database Hub’a, PostgreSQL ajanları Visual Studio Code’a geliyor; mevcut izinler ve operasyonel denetimler içinde performans sorunlarını incelemeye ve sonraki adımları önermeye yardımcı oluyorlar.

Fabric’teki SQL database’de GA olanlar: Migration Assistant (ağustosta GA; DACPAC’ten şema meta verisi içe aktarma, uyumluluk bulguları ve düzeltmelerini gözden geçirme, ardından desteklenen Fabric akışıyla veri kopyalama); DiskANN vektör indeksleri ve vektör araması (eylül GA’sı); SQL veritabanları için Spark connector (üretim okumaları ve toplu yazmalar); REST API ile oluşturma sırasında Azure SQL Database harmanlama (collation) seçimi; tam metin dizinleme; denetim (OneLake’te denetim günlükleri ve yapılandırılabilir senaryolar); SQL project veritabanı tanımı içe/dışa aktarma API’leri; ek ALTER DATABASE SET seçenekleri.

Fabric’te önizlemede: yerel saat dilimi desteği; CI/CD’de dağıtım öncesi ve sonrası betikler; maliyeti denetlemek ve gürültülü komşu senaryolarını sınırlamak için maksimum vCore limitleri; çalışma alanı düzeyinde Private Link; change event streaming; kodlama ajanlarına şema, sorgu ve SQL database operasyonları için rehberlik veren SQL database skills; operasyonel veri temeli olarak SQL database kullanan Fabric Apps. Sonuç sütunlarının genişliği ayarlanabilen SQL düzenleyici iyileştirmeleri de yayımlandı.

SQL Server, hibrit senaryolar, geçiş ve araçlar

Geçiş tarafında öne çıkanlar şunlar: Azure Arc üzerinden Azure SQL Database Hyperscale’e taşıma (önizleme, portal içinde uçtan uca akış); SSMS’te Azure SQL hedef boyutlandırma ve fiyat önerileri (GA); eylülden beri tüm müşterilere açık Microsoft SQL migration agent skills (çıktıyı geçişten önce doğrulamak gerekiyor); SSMS içinden uzman geçiş desteği; Managed Instance link ile Arc akışı üzerinden aynı anda 10 veritabanına kadar taşıma (çok veritabanlı availability group link önizlemesinden ayrıdır); Azure VM’lerdeki SQL Server’a portal tabanlı geçiş (haziranda GA); veritabanları için savings plan.

Azure Arc tarafında: Germany West Central ve Italy North’ta Arc özellikli SQL Server; portalda SQL Server on Azure VMs ile Arc özellikli SQL Server kaynaklarını birlikte gösteren birleşik envanter (önizleme); nisanda eklenen, Arc üzerinden SQL kimlik doğrulamasını devre dışı bırakma (GA); SQL Server için Azure uzantısında en az ayrıcalık varsayılanları (ağustos otomatik yükseltme hedefiyle).

Altyapı tarafında: bağlantılı ve bağlantısız Azure Local üzerinde SQL Server (GA, Azure Local Disconnected Operations dahil); Azure Bleu’da Azure VM’ler üzerinde SQL Server (GA); v6+ VM sağlama sırasında geçici depolama yapılandırması; sunulan vCPU sayısı ve eşzamanlı çoklu iş parçacığı ayarlarını bellek ve G/Ç kapasitesini koruyarak değiştirmeye izin veren VM vCore özelleştirmesi (mayıstan beri GA); Linux’ta bulkadmin desteği; Linux Azure VM’lerinde betik tabanlı SQL Server kurulumu (önizleme); 2026 boyunca SQL Server 2025 ve 2022 için kümülatif ve güvenlik güncelleştirmeleri.

Araç tarafında SSMS 22.10.2 (28 Eylül) ile GitHub Copilot Agent Mode, SQL projects akışını içeren Database DevOps iş yükü, Schema Compare ve SQL Formatter GA oldu. Yıl içinde ayrıca SQL proje oluşturma/içe aktarma akışları, ek proje şablonları, SQLCMD publish değişkenleri, Entra kimlik doğrulama iyileştirmeleri, Copilot için yürütme bağlamı, Solution Explorer entegrasyonu ve sohbet dışa aktarımı ile SSMS 22.11.3 ekim servisi yayımlandı. Copilot erişimi ve lisanslaması veritabanı hizmetinden ayrı değerlendirilir. VS Code için MSSQL uzantısında yedekleme/geri yükleme, düz dosya içe aktarma, Global Search, Query Profiler, Copilot destekli Schema Designer, Data API builder entegrasyonu, SQL Notebooks, SQL Formatter, 21 Ekim’den beri GA olan yeni Başlangıç sayfası ve yürütme planı karşılaştırmasıyla canlı sorgu istatistikleri GA oldu; Azure SQL Database sağlama önizlemede. v1.46 yeniden kullanılabilir Object Explorer filtreleri ve genişletilmiş Data API builder yapılandırması getirdi, v1.47 ise SQL Database Projects’te hızlı dosya arama ve geliştirilmiş Excel dışa aktarımı. SQL Database Projects ve Data Workspaces artık ana uzantının parçası.

Ekosistem tarafında DacFx ve SqlPackage 170.x güncellemeleri (eylülde rol kapsamlı izin çıkarımı, paket meta verisi inceleme, şema karşılaştırma denetimleri ve ek model yüzeylerinde vektör tipi desteği), Data API builder üzerinden kendi barındırdığınız SQL MCP Server, Data API builder’da vektör ve JSON desteği, Microsoft SQL agent skills ile migration skills ve önizlemedeki Azure SQL Dev Hub yer alıyor. Sürücü tarafında.NET, JDBC, ODBC, OLE DB, Python ve Django güncellemeleri sürdü. Öne çıkanlar: Microsoft.Data.SqlClient 7.0 ve eylülde GA olan 7.1 (yükseltirken ayrı Entra kimlik doğrulama uzantı paketi ve eşlik eden paket sürüm gereksinimlerini gözden geçirin), mssql-python’da toplu kopyalama, satır erişimi, parametre işleme ve bellek kullanımı iyileştirmeleriyle Apache Arrow tabanlı bulk copy, mssql-django’da Django 6.1 desteği ve sürücüler genelinde bağlantı dizesi anahtar sözcüğü takma adları.

Kaynaklar ve İleri Okuma

Bu yazı yapay zeka (büyük dil modelleri) ile hazırlanmış, insan editör tarafından incelenmiştir. İçerik üretim sürecimiz.
Aşkın KILIÇ

20+ yıl deneyimli Azure Solutions Architect. Microsoft sertifikalı bulut mimari ve DevOps danışmanı. Azure, yapay zekâ ve bulut teknolojileri üzerine Türkçe teknik içerikler üretiyor.

AZ-305AZ-104AZ-500AZ-400DP-203AI-102

Bu içerik işinize yaradı mı?

Benzer içerikleri kaçırmamak için YouTube ve GitHub hesaplarımı takip edin.

Haftalık Bülten

Her pazar özenle seçilmiş teknoloji yazıları doğrudan e-postanıza gelsin.

Kurumsal DevOps ve bulut dönüşümü danışmanlığı: Danışmanlık Hizmetleri

3 Yorum

  1. Vektör araması kısmı özellikle ilgimi çekti, artık ayrı bir vektör veritabanı kurmadan direkt SQL içinde halledebilecek olmak büyük kolaylık. Hyperscale tarafında ölçekleme sürelerinde gerçek anlamda iyileşme olursa production ortamımızda deneyeceğim kesinlikle.

  2. Vektör araması desteği güzel haber, biz şu an pgvector kullanıyoruz ama SQL Server tarafında native gelmesi işleri baya kolaylaştırır. Hyperscale’de otomatik ölçekleme maliyet tarafında nasıl davranıyor acaba, onu merak ediyorum.

  3. Hyperscale tarafındaki ölçekleme iyileştirmeleri bizim gibi büyüyen veritabanlarıyla uğraşanlar için gerçekten kritik, vektör araması da artık SQL’in içinde olması işleri baya kolaylaştıracak gibi. Fabric entegrasyonunu test eden var mı acaba, performans nasıl merak ediyorum. Bu arada şu yazınız da işime yaradı: Bold BI Cloud Edition: Visual Studio Abonelerine 6 Ay — https://www.askinkilic.com.t

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

✉

Haftalık Bülten

Azure, DevOps ve Yapay Zeka dünyasındaki en güncel içerikleri her hafta doğrudan e-postanıza alın.

Spam yok. İstediğiniz zaman iptal edebilirsiniz.
📱
Uygulamayı Yükle Ana ekrana ekle, çevrimdışı oku
Kategoriler
Ara
Paylaş
WhatsApp
İçindekiler
← M-Files ve SharePoint Embedded...
ChatGPT Wallet ile Ajanlar Ona... →
📩

Gitmeden önce!

Her pazar özenle seçilmiş teknoloji yazıları ve AI haberleri doğrudan e-postanıza gelsin. Ücretsiz, spam yok.

🔒 Bilgileriniz güvende. İstediğiniz zaman ayrılabilirsiniz.

📬 Haftalık bülten: Teknoloji + AI haberleri
Beni Takip Et Yeni Azure / AI / DevOps yazılarını GitHub ve RSS üzerinden takip edin.