Azure’ın Avrupa Yatırımları: Egemen Bulut ve AI Genişlemesi
Geçen ay Viyana’da bir müşteri toplantısındaydık. Avusturyalı bir sigorta şirketinin CTO’su masaya oturur oturmaz şunu sordu: “Verim Frankfurt’tan çıkıyor mu, çıkmıyor mu? Bana net cevap verin, regülasyon ekibim üstüme geliyor.” Bu soruyu son iki yılda kaç kere duyduğumu söylesem inanmazsınız.
- Free-air cooling — yanı soğuk dış havayı doğrudan kullanma
- Yağmur suyu toplama sistemleri
- Yenilenebilir dizel yedek güç
- %100 yenilenebilir enerji hedefi
Bu sadece ” yeşil pazarlama ” değil. AB’nın Corporate Sustainability Reporting Directive ( CSRD ) düzenlemesi gereği, büyük şirketler tedarikçilerinin karbon ayak izini raporlamak zorunda. Yanı Azure kullanıyorsanız ve müşteriniz CSRD’ye tabi büyük bir Avrupa şirketiyse, ” Azure’ın karbon ayak izi nedir ? ” sorusu size de gelecek. Microsoft burada hazırlıklı dürüyor ; açıkçası şaşırtmadı da, çünkü baskının nereye geleceği belliydi.
Çok konuştum, örnekle göstereyim.
AI İş Yüklerinde Region Stratejisi Ayrı Bir Dünya
Bunu özellikle vurgulamam lazım (kendi tecrübem). AI Factory dediğimiz şey — Foundry, Copilot, Cosmos DB üzerinde RAG mimarileri filan — belirli region ‘larda daha iyi çalışıyor . GPU kapasitesi her yerde aynı değil, hatta bazen aynı hafta içinde bile değişebiliyor.
Peki neden? Çünkü talep çok oynak.
Geçen ay bir müşteride AI agent mimarisi kurarken bunu yaşadık. Microsoft Foundry ‘de hosted agent ‘ları deploy edecektik ( bu konuyu Foundry Hosted Agents ile MAF’ı Prod’a Taşımak : Benim Notlarım yazımda anlatmıştım ). Region seçimi sırasında West Europe’ta GPU kotamız yetmedi, Sweden Central’a geçtik. İşledi ama veri yerleşimi açısından müşterinin Almanya’daki hukuk ekibiyle 3 toplantı yapmak zorunda kaldık ; yanı iş bitti sayılırken toplantılar yeniden başladı.
same content as above
Sıkça Sorulan Sorular
Azure’da hangi region’u seçeyim?
Aslında üç şeye bakman yeterli: kullanıcıların nerede (latency için önemli hani), uyumluluk gerekliliklerin ne diyor (veri nerede durmalı), bir de kullanacağın servislerin o bölgede olup olmadığı. Türkiye’den çalışıyorsan bence West Europe ya da North Europe iyi bir başlangıç noktası — Yunanistan region’ı tam açıldığında oraya geçmek de bir seçenek.
AB Data Boundary ile Microsoft Sovereign Cloud aynı şey mi?
Hayır, birbirinden farklı. AB Data Boundary, müşteri (söylemesi ayıp) verisinin AB sınırları içinde kalmasını garanti eden bir Azure özelliği. Sovereign Cloud işe çok daha izole bir yapı — regülatörler denetliyor, genelde kamu sektörü için tasarlanmış ayrı bir teklif. Açıkçası ikincisi daha katı ve daha pahalı, ama bazı sektörler için bu kaçınılmaz.
Bunu biraz açayım.
Türkiye’de KVKK uyumu için hangi region’a bakayım?
KVKK aslında verinin yurt dışına çıkmasını doğrudan yasaklamıyor — açık rıza ya da Kurul izniyle çıkabiliyor. Ama mesela BDDK veya EPDK gibi sektörel düzenleyiciler çok daha katı davranıyor — bence çok yerinde bir karar —. Finans sektöründeysen Azure Local üzerinde sovereign private cloud düşünebilirsin; diğer sektörler için AB içindeki region’lar genelde yeterli geliyor. Yine de mutlaka hukuk ekibinle netleştir, bence bu konuda tahminde bulunmak riskli.
Yeni bir Azure region ne kadar sürede olgunlaşıyor?
Tecrübeme göre temel servislerin gelmesi 6-12 ay sürüyor. Premium AI veya özel donanım gerektiren servisler içinse 12-24 aya kadar çıkabiliyor. Yeni bir bölgede production iş yükü çalıştırmadan önce ihtiyacın olan servislerin orada GA olup olmadığını neredeyse kesinlikle kontrol et.
Sovereign cloud’a geçersem mevcut Azure ortamım nasıl etkilenir?
İşin garibi, Etkiler, bunu atlamamak lazım. Bazı servisler sovereign — kendi adıma konuşayım — cloud’da farklı endpoint’ler kullanıyor, bazı özellikler kısıtlı geliyor. Yanı bir kısım iş yükün public Azure’da, bir kısmın sovereign’da olacaksa network mimarisini baştan düşünmen gerekiyor. Basit bir migration değil bu — aslında mimarı bir dönüşümden bahsediyoruz.
Kaynaklar ve İleri Okuma
Microsoft Azure Blog: Scaling cloud and AI in Europe
Azure Regions ve Availability Zones Dokümantasyonu
EU Data Boundary Resmî Sayfası
Size bir şey söyleyeyim, Microsoft Cloud for Sovereignty Dokümantasyonu
20+ yıl deneyimli Azure Solutions Architect. Microsoft sertifikalı bulut mimari ve DevOps danışmanı. Azure, yapay zekâ ve bulut teknolojileri üzerine Türkçe teknik içerikler üretiyor.
3 comments