İçeriğe atla
Şimdi yükleniyor
AKAşkın KILIÇ
  • Anasayfa
  • Azure & Bulut
    • Microsoft Azure
    • Bulut Altyapı
    • Microsoft 365
  • Yazılım
    • DevOps
    • Geliştirici Araçları
    • Konteyner & K8s
  • AI & Veri
    • Yapay Zeka
    • Veri & Analitik
  • Güvenlik
    • Güvenlik & Kimlik
    • Kurumsal Teknoloji
  • Hakkımda
    • İletişim
×
  • Azure
  • Bulut Altyapı
  • DevOps
  • Geliştirici Araçları
  • Güvenlik & Kimlik
  • Konteyner & Kubernetes
  • Kurumsal Teknoloji
  • Microsoft 365
  • Microsoft Azure
  • Veri & Analitik
  • Yapay Zeka
  • Başlangıç
  • Yapay Zeka
  • C++ Kodunu CLI’da Anlamak: Copilot’a Gelen Akıllı Katman
Bulut Altyapı Geliştirici Araçları Yapay Zeka C++, C++ Dil Sunucusu, CLI, GitHub Copilot, grep yerine, IntelliSense, Language Server, semantik arama Aşkın KILIÇ 10/05/2026 4 Yorumlar

C++ Kodunu CLI’da Anlamak: Copilot’a Gelen Akıllı Katman

C++ Kodunu CLI’da Anlamak: Copilot’a Gelen Akıllı Katman
⏱️ 7 dk okuma📅 10 Mayıs 2026🔄 Güncelleme: 15 Temmuz 2026

CLI tarafında asıl mesele ne?

C++ ile uğraşan biriyseniz, işin içine template, makro, include zinciri ve derleme konfigürasyonu girince düz metin araması bir yerden sonra yetmiyor (ben de ilk duyduğumda şaşırmıştım). Hatta bazen insanı baya yanlış yola sokuyor (inanın bana). Ben bunu yıllar önce, 2018 sonbaharında Ankara’da bir finans müşterisinde yaşadım; kod tabanı dışarıdan temiz görünüyordu ama grep ile bulduğumuz sınıfın aslında üç farklı varyantı vardı. Birini seçip ilerledik, sonra build patladı. Klasik.

📋 İçindekiler

  1. Ve işler burada ilginçleşiyor. Daha fazla bilgi için

    Kısa bir not düşeyim buraya.

    Şahsen, Büyük kurumlarda bence ilk adım pilot olmalı: tek bir modül seçin, compile_commands.json üretin, Copilot CLI’yı orada deneyin ve çıkan sonuçların doğruluğunu ölçün (evet, ölçün). Sonra yaygınlaştırın. Körlemesine tüm organizasyona açmak yerine kontrollü gitmek daha mantıklı.

    💡 Pratik öneri: Eğer bütçe veya zaman kısıtlıysa önce CMake tabanlı alt projelerde deneyin; MSBuild tarafını ikinci faza bırakın.

    Maliyet ve verimlilik dengesi nasıl okunmalı?

    Aylık lisans yetmez mi?

    Sadece lisans maliyetine bakmak eksik olur. Asıl maliyet çoğu zaman mühendis saatidir: yanlış arama sonucu boşa giden süreler, hatalı öneriler yüzünden tekrar yapılan incelemeler. Build kırılınca harcanan mesai… Bunları TL bazında düşündüğünüzde tablo değişiyor.

    Ne yalan söyleyeyim, Birkaç müşteri toplantısında bunu net gördüm: “Araç ucuz mu?” sorusundan önce “ekibimin kaç saatini kurtarıyor?” sorusu gelmeli. Çünkü küçük görünse de günlük on dakika tasarruf eden araç yıl sonunda ciddi etki yaratıyor. Mesela kıdemli geliştiricilerin zamanı pahalıdır; onları grep ekranına mahkûm etmek pek akıllıca değil.

    Peki hiç eksiği yok mu?

    Kendi deneyimimden konuşuyorum, Var tabi ki var. Preview olması zaten bunu söylüyor. Bazı projelerde compile database eksik ya da hatalı olursa araç sizi yarı yolda bırakabilir. Ayrıca semantic data çok güçlü olsa da her şeyi çözmez; runtime davranışı yine başka mesele.

    Açık konuşayım, burada beklentiyi doğru ayarlamak lazım. Bu teknoloji sihirli değnek değil; iyi yapılandırılmış projede parlıyor. Dağınık build sisteminde işe önce düzen istiyor. Az önce X dedim. Aslında Y daha doğru olabilir: önce proje hijyenini toparlayın, sonra bu tür akıllı araçlardan maksimum fayda alın.

    C++’ta yapay zekâya güvenecekseniz önce bağlam vermelisiniz; bağlam yoksa en zeki model bile tahmin yürütür.

    Sahada ben bunu nasıl değerlendiriyorum?

    Hani, Kendi açımdan bakınca bu duyuru sadece “CLI’ya yeni özellik geldi” haberi değil. Daha büyük resimde GitHub Copilot’un IDE dışına taşarak geliştirici iş akışının her yerine yayılmasının devamı (ki bu çoğu kişinin gözünden kaçıyor). Visual Studio’daki code understanding ile başlayan çizgi şimdi terminale inmiş durumda.

    Ben Logosoft’ta Azure danışmanlığı yaparken sık sık şunu görüyorum:ekiplerin toolchain’i parçalı olunca verim düşüyor. Bir yerde IDE,bir bir düşüneyim… yerde CI,bir yerde shell,bir yerde ayrı analiz aracı… Kullanıcı her seferinde farklı zihinsel moda geçmek zorunda kalıyor. E peki, sonuç ne öldü? Bu yüzden tekdüze olmayan ama tutarlı çalışan araçlara hep sıcak bakarım.

    Bir de şu var:Copilot’un önerdiği şeylerin doğruluğu kadar açıklanabilirliği de önemli. Mesela geçen yıl Kasım ayında İstanbul’da bir AR-GE ekibiyle konuşurken “neden bu sınıf?” sorusuna net cevap alamadıkları için AI aracına güvenleri düşmüştü. Semantik katman işte tam burada güven inşa ediyor.

    • Küçük ekip: Hızlı kurulum, hızlı kazanım, düşük operasyon yükü.
    • Büyük kurum: Pilot çalışma, kalite metriği, build standardizasyonu şart.
    • Bütçe kısıtlıysa: Önce hayatı modüller üzerinde deneyin, tüm repo ile başlamayın. (bence en önemlisi)

    Nereden başlanır?

    Araya gireyim: Lafı gevelemeden söyleyeyim:denemek istiyorsanız ilk iş compile_commands.json üretin. Sonra proje kökünde dil sunucusunun gerçekten doğru dosyaları gördüğünü kontrol edin. En çok atlanan nokta burası oluyor.

    Ayrıca iki şey daha öneririm:önce basit bir formatter ya da utility sınıfıyla başlayın,sonra sonucu gözlemleyin. İkinci olarak,çıkan tavsiyeleri doğrudan kopyalamayın;özellikle template yoğun kodda öneri güzel görünüyor diye hemen prod’a atmayın. Ben kendi testlerimde iki kez yanlış base class önerisi gördüm—özellikle macro ile genişleyen yapılarda—ve manuel doğrulama yapmak zorunda kaldım.

    Sıkça Sorulan Sorular

    Copilot CLI için C++ dil sunucusu ne işe yarıyor ki?

    Aslında C++ kodunu sadece metin olarak değil, semantik olarak anlamasına yardımcı oluyor. Yanı semboller, tanımlar, referanslar ve tip bilgisi sayesinde Copilot çok daha işabetli yanıtlar üretebiliyor — bence bu fark gerçekten hissedilir.

    Bunu kullanmak için Visual Studio şart mı?

    Hayır. Hedef kullanım zaten CLI tarafı. Ama şunu söylemeliyim: projenizin doğru build bilgisini vermesi gerekiyor; özellikle compile_commands.json dosyası burada kritik bir rol oynuyor.

    CMake olmayan projelerde çalışır mı?

    Evet, çalışıyor — ama süreç biraz daha uğraştırıcı olabiliyor açıkçası. MSBuild tarafı için örnek bir uygulama var; yine de native destek şu an geleceğe bırakılmış durumda.

    Küçük projelerde gerçekten fark yaratır mı?

    Bakın, Repo küçükse fark biraz daha sınırlı kalabiliyor, hani çok dramatik bir değişim beklemeyin. Ama yanlış eşleşmeleri azaltması bile bence güzel bir şey. Büyük projelerde işe etkisi çok daha belirgin bir hâl alıyor — tecrübeme göre asıl orada parlıyor.

    Kaynaklar ve İleri Okuma

    Orijinal duyuru yazısı

    Microsoft C++ Build Tools dokümantasyonu

    VS Code C/C++ eklentisi kaynakları

    🤖Bu yazı yapay zeka (büyük dil modelleri) ile hazırlanmış, insan editör tarafından incelenmiştir. İçerik üretim sürecimiz.
    Aşkın KILIÇ
    Aşkın KILIÇYazar

    20+ yıl deneyimli Azure Solutions Architect. Microsoft sertifikalı bulut mimari ve DevOps danışmanı. Azure, yapay zekâ ve bulut teknolojileri üzerine Türkçe teknik içerikler üretiyor.

    AZ-305AZ-104AZ-500AZ-400DP-203AI-102

    İlgili Yazılar

    Ubuntu 26.04'te .NET 10: Kurulum ve Konteyner Rehberi
    Ubuntu 26.04'te .NET 10: Kurulum ve Konteyner Rehberi23 Nis 2026
    Agent Framework ile Claw Mimarisi: İlk Ajanı Üç Adımda Kurmak
    Agent Framework ile Claw Mimarisi: İlk Ajanı Üç Adımda Kurmak25 Haz 2026
    .NET 11 Preview 2: Deneyimlerim, Yenilikler ve Gerçek Hayat Notları
    .NET 11 Preview 2: Deneyimlerim, Yenilikler ve Gerçek Hayat Notları21 Mar 2026
    Teams’te Çalışan Ajanlar: İşin Olduğu Yerde Başlamak
    Teams’te Çalışan Ajanlar: İşin Olduğu Yerde Başlamak8 Haz 2026

    Bu içerik işinize yaradı mı?

    Benzer içerikleri kaçırmamak için YouTube ve GitHub hesaplarımı takip edin.

    YouTube GitHub

    Haftalık Bülten

    Her pazar özenle seçilmiş teknoloji yazıları doğrudan e-postanıza gelsin.

Etiket C++ C++ Dil Sunucusu CLI GitHub Copilot grep yerine IntelliSense Language Server semantik arama
Önceki yazı

SkiaSharp 4.0 Preview 1: 10 Yıl Sonra Büyük Atılım Geldi

Sonraki yazı

Foundry Toolboxes: Ajan Araçlarını Toplamak Neden Şart Oldu?

İlginizi Çekebilir

Claude için Foundry'de Beş Yeni Yetenek: Ajan Çağı
Aşkın KILIÇ 0

Claude için Foundry’de Beş Yeni Yetenek: Ajan Çağı

21/08/2026
Code Scanning'e "Mitigated" Uyarı Kapatma Nedeni Eklendi
Aşkın KILIÇ 0

Code Scanning’e “Mitigated” Uyarı Kapatma Nedeni Eklendi

20/08/2026
CodeQL 2.26.3: Actions Sorguları ve JavaScript Modellemesi
Aşkın KILIÇ 0

CodeQL 2.26.3: Actions Sorguları ve JavaScript Modellemesi

20/08/2026

4 comments

comments user
Deniz R. 10/05/2026 22:17

C++ projelerinde grep ile sembol aramak gerçekten çile, özellikle template specialization’lar söz konusu olunca insan kayboluyor. Dil sunucusunun derleme konfigürasyonunu da göz önüne alması kritik bir detay, bunu atlayan araçlar zaten yarım kalıyor. CLI üzerinden bu kadar derin analiz yapılabilmesi ilginç, denemek lazım.

comments user
Murat Ö. 10/05/2026 22:51

Makro ve template karmaşası yüzünden grep’le sembol aramak gerçekten işkenceye dönüyor büyük C++ projelerinde. Dil sunucusunun include zincirini de takip edip etmediğini merak ediyorum, özellikle platform bazlı conditional include’ların olduğu projelerde ne kadar başarılı acaba?

comments user
Oğuz L. 11/05/2026 01:09

Grep ile C++ kodunda sembol aramak gerçekten çile, özellikle template specialization’lar söz konusu olunca insan kayboluyor. Copilot’un dil sunucusu üzerinden semantik analiz yapması güzel bir çözüm ama include zinciri karmaşık projelerde ne kadar tutarlı sonuç veriyor merak ediyorum.

comments user
Selin N. 11/05/2026 06:23

Template ve makro labirentlerinde kaybolmak gerçekten can sıkıcıydı, bu çözüm o acıyı iyi anlıyor. Dil sunucusunun derleme konfigürasyonunu da hesaba katması benim için en kritik nokta oldu, çünkü aynı sembol farklı build flagleriyle bambaşka anlama gelebiliyor. Bu arada şu yazınız da güzeldi: Least Privilege Ajanlar: Güvenliği Baştan Kurmanın Yeni Yolu — https://www.askinkilic.com.tr/least-privilege-ajanlar-guvenligi-bastan-kurmanin-yeni-yolu/

Yorumlar kapalı.

Yazı Ara

Takip Edin

  • Takipçi
  • Takipçi
  • Takipçi
  • Abone
  • Takipçi
  • Claude için Foundry'de Beş Yeni Yetenek: Ajan Çağı
    21/08/2026 Claude için Foundry’de Beş Yeni Yetenek: Ajan Çağı
  • Code Scanning'e "Mitigated" Uyarı Kapatma Nedeni Eklendi
    20/08/2026 Code Scanning’e “Mitigated” Uyarı Kapatma Nedeni Eklendi
  • CodeQL 2.26.3: Actions Sorguları ve JavaScript Modellemesi
    20/08/2026 CodeQL 2.26.3: Actions Sorguları ve JavaScript Modellemesi
  • MSSQL v1.45: SQL Formatter, Azure SQL Provisioning ve
    20/08/2026 MSSQL v1.45: SQL Formatter, Azure SQL Provisioning ve
  • SQL Server Express'ten Azure SQL Free Tier'a Geçiş
    20/08/2026 SQL Server Express’ten Azure SQL Free Tier’a Geçiş
  • Copilot Cloud Agent Metriği: Kullanımı Ölçmek Kolaylaştı
    11/04/2026 Copilot Cloud Agent Metriği: Kullanımı Ölçmek Kolaylaştı
  • GitHub Code Scanning’de Toplu Düzeltme: PR’lar Hızlandı
    07/04/2026 GitHub Code Scanning’de Toplu Düzeltme: PR’lar Hızlandı
  • MCP Apps’i Kolaylaştıran Fluent API: Sahada Ne Değişiyor?
    08/04/2026 MCP Apps’i Kolaylaştıran Fluent API: Sahada Ne Değişiyor?
  • GitHub Copilot Cloud Agent İçin Runner Kontrolü: Kurumsal Düzen
    03/04/2026 GitHub Copilot Cloud Agent İçin Runner Kontrolü: Kurumsal Düzen
  • ASP.NET Core 2.3 İçin Saat İşliyor: Ne Yapmalı?
    07/04/2026 ASP.NET Core 2.3 İçin Saat İşliyor: Ne Yapmalı?
  • GitHub Copilot Pro Denemeleri Neden Durdu?
    11/04/2026 GitHub Copilot Pro Denemeleri Neden Durduruldu?
  • vcpkg'de Paralel Kurulum ve Güvenlik Yaması: Neler Değişti?
    06/04/2026 vcpkg’de Paralel Kurulum ve Güvenlik Yaması: Neler Değişti?
  • MCP Apps’i Kolaylaştıran Fluent API: Sahada Ne Değişiyor?
    08/04/2026 MCP Apps’i Kolaylaştıran Fluent API: Sahada Ne Değişiyor?
  • Yapay Zekâ Çağında Sanayi Politikası: Asıl Mesela Ne?
    06/04/2026 Yapay Zekâ Çağında Sanayi Politikası: Asıl Mesela Ne?
  • Microsoft Foundry Mart 2026: Sahadan İlk İzlenimler
    10/04/2026 Microsoft Foundry Mart 2026: Sahadan İlk İzlenimler

SİZİN İÇİN DERLEDİK

Claude için Foundry'de Beş Yeni Yetenek: Ajan Çağı
Geliştirici Araçları Microsoft Azure Yapay Zeka

Claude için Foundry’de Beş Yeni Yetenek: Ajan Çağı

21/08/2026 Aşkın KILIÇ
Code Scanning'e "Mitigated" Uyarı Kapatma Nedeni Eklendi
Geliştirici Araçları Güvenlik & Kimlik

Code Scanning’e “Mitigated” Uyarı Kapatma Nedeni Eklendi

20/08/2026 Aşkın KILIÇ
CodeQL 2.26.3: Actions Sorguları ve JavaScript Modellemesi
Geliştirici Araçları Güvenlik & Kimlik

CodeQL 2.26.3: Actions Sorguları ve JavaScript Modellemesi

20/08/2026 Aşkın KILIÇ
MSSQL v1.45: SQL Formatter, Azure SQL Provisioning ve
DevOps Geliştirici Araçları Microsoft Azure

MSSQL v1.45: SQL Formatter, Azure SQL Provisioning ve

20/08/2026 Aşkın KILIÇ
SQL Server Express'ten Azure SQL Free Tier'a Geçiş
Bulut Altyapı Geliştirici Araçları Microsoft Azure

SQL Server Express’ten Azure SQL Free Tier’a Geçiş

20/08/2026 Aşkın KILIÇ
GitHub Copilot App: My Work ile İşlerini Yönetmek
Geliştirici Araçları Yapay Zeka

GitHub Copilot App: My Work ile İşlerini Yönetmek

19/08/2026 Aşkın KILIÇ
VS Code Python Environments Eklentisi Genel Kullanıma Açıldı
Bulut Altyapı Geliştirici Araçları

VS Code Python Environments Eklentisi Genel Kullanıma Açıldı

19/08/2026 Aşkın KILIÇ
Microsoft, 2026 Gartner Cloud-Native Platform Raporunda
Bulut Altyapı Microsoft Azure Yapay Zeka

Microsoft, 2026 Gartner Cloud-Native Platform Raporunda

19/08/2026 Aşkın KILIÇ
Azure Cosmos DB VS Code Eklentisi: Ajanlar İçin Yeni Araçlar
Bulut Altyapı Geliştirici Araçları Yapay Zeka

Azure Cosmos DB VS Code Eklentisi: Ajanlar İçin Yeni Araçlar

19/08/2026 Aşkın KILIÇ
Canvases: Ajanlı Copilot Akışlarını Görünür Kılan Katman
Geliştirici Araçları Yapay Zeka

Canvases: Ajanlı Copilot Akışlarını Görünür Kılan Katman

18/08/2026 Aşkın KILIÇ
Windows Terminal Preview 1.25: Yeni Ayarlar ve Kitty Desteği
Bulut Altyapı Geliştirici Araçları

Windows Terminal Preview 1.25: Yeni Ayarlar ve Kitty Desteği

18/08/2026 Aşkın KILIÇ
Azure Pipelines'a Apple Silicon ve Xcode 27 Geldi
Bulut Altyapı DevOps

Azure Pipelines’a Apple Silicon ve Xcode 27 Geldi

18/08/2026 Aşkın KILIÇ

Hakkımda

Aşkın KILIÇ

Microsoft Azure Çözüm Uzmanı. Bulut bilişim, yapay zekâ, DevOps ve kurumsal güvenlik üzerine yazılar yazıyorum.

Devamını Oku →

Kategoriler

  • Azure
  • Bulut Altyapı
  • DevOps
  • Geliştirici Araçları
  • Güvenlik & Kimlik
  • Konteyner & Kubernetes
  • Kurumsal Teknoloji
  • Microsoft 365
  • Microsoft Azure
  • Veri & Analitik
  • Yapay Zeka

Popüler Etiketler

AI ajanları Azure azure app service Azure Cosmos DB Azure Developer CLI Azure DevOps Azure Functions Azure OpenAI azure sdk Azure SQL bulut bilişim C++ CI/CD copilot Copilot CLI DevOps DevSecOps geliştirici verimliliği GitHub GitHub Actions GitHub Copilot güvenlik Kimlik Doğrulama Kubernetes Kurumsal geliştirme kurumsal güvenlik kurumsal yapay zeka maliyet optimizasyonu Microsoft Agent Framework Microsoft Azure Microsoft Foundry MSVC otomasyon performans Pull Request Python RAG SEO uyumlu verimlilik veri yönetimi Visual Studio VS Code yapay zeka yapay zeka ajanları Yazılım geliştirme
  • Gizlilik Politikası
  • Çerez Politikası
  • Kullanım Koşulları
  • Hakkımda
  • İletişim

© 2026 Aşkın KILIÇ | Tüm hakları saklıdır. | Powered By SpiceThemes

Çerez tercihleri Zorunlu çerezler sitenin çalışması için kullanılır. Analitik çerezler yalnız açık izninizden sonra Google Analytics ve Microsoft Clarity için etkinleştirilir. KVKK ve Çerez Politikası
✉

Haftalık Bülten

Azure, DevOps ve Yapay Zeka dünyasındaki en güncel içerikleri her hafta doğrudan e-postanıza alın.

Spam yok. İstediğiniz zaman iptal edebilirsiniz.
📱
Uygulamayı Yükle Ana ekrana ekle, çevrimdışı oku
Ana Sayfa
Kategoriler
💻 Geliştirici Araçları 339 yazı 🏗️ Bulut Altyapı 280 yazı 🤖 Yapay Zeka 240 yazı 🔧 DevOps 198 yazı ☁️ Microsoft Azure 186 yazı 🔒 Güvenlik & Kimlik 161 yazı 🏢 Kurumsal Teknoloji 65 yazı 📊 Veri & Analitik 57 yazı 🐳 Konteyner & Kubernetes 47 yazı 📧 Microsoft 365 21 yazı 📁 Azure 1 yazı
Ara
Popüler
Yapay Zeka Azure Kubernetes DevOps Copilot Docker
Paylaş
WhatsApp
İçindekiler
    ← SkiaSharp 4.0 Preview 1: 10 Yı...
    Foundry Toolboxes: Ajan Araçla... →
    📩

    Gitmeden önce!

    Her pazar özenle seçilmiş teknoloji yazıları ve AI haberleri doğrudan e-postanıza gelsin. Ücretsiz, spam yok.

    🔒 Bilgileriniz güvende. İstediğiniz zaman ayrılabilirsiniz.

    📬 Haftalık bülten: Teknoloji + AI haberleri
    Beni Takip Et Yeni Azure / AI / DevOps yazılarını GitHub ve RSS üzerinden takip edin.
    GitHub RSS