İçeriğe atla
Şimdi yükleniyor
AKAşkın KILIÇ
  • Anasayfa
  • Azure & Bulut
    • Microsoft Azure
    • Bulut Altyapı
    • Microsoft 365
  • Yazılım
    • DevOps
    • Geliştirici Araçları
    • Konteyner & K8s
  • AI & Veri
    • Yapay Zeka
    • Veri & Analitik
  • Güvenlik
    • Güvenlik & Kimlik
    • Kurumsal Teknoloji
  • Hakkımda
    • İletişim
×
  • Azure
  • Bulut Altyapı
  • DevOps
  • Geliştirici Araçları
  • Güvenlik & Kimlik
  • Konteyner & Kubernetes
  • Kurumsal Teknoloji
  • Microsoft 365
  • Microsoft Azure
  • Veri & Analitik
  • Yapay Zeka
  • Başlangıç
  • Yapay Zeka
  • Azure Cosmos DB GSI ile Canlı Ajan Oturumlarını Korumak
Microsoft Azure Veri & Analitik Yapay Zeka Ajan oturumları, Azure Cosmos DB, Change Feed, eventual consistency, Global Secondary Index (GSI) Aşkın KILIÇ 02/10/2026 0 Yorumlar

Azure Cosmos DB GSI ile Canlı Ajan Oturumlarını Korumak

Azure Cosmos DB GSI ile Canlı Ajan Oturumlarını Korumak
📑 İçindekiler
  1. İş, prompt bittiğinde bitmiyor
  2. Neden Azure Cosmos DB?
  3. İki tür iş yükü, tek kapasite
  4. Global Secondary Index ile okuma yolunu ayırmak
  5. Mimari bileşenler ve rolleri
  6. Hangi iş yükü eventual consistency'yi kaldırır?
  7. İşletilecek yeni bir sistem olmadan izolasyon
  8. Genspark hakkında
  9. İlgili İçerikler
  10. Kaynaklar ve İleri Okuma

⏱️ 4 dk okuma📅 2 Ekim 2026

Yapay zeka ajanları çalışırken veritabanına düşen yük, kullanıcının yazdığı tek cümlelik istekten çok daha büyük. Genspark’ın kurucu ortağı ve baş mimarı Justin Liu, Azure Cosmos DB blogunda tam bu noktadaki klasik sorunu anlatıyor; arka planda çalışan okuma yoğun işler, canlı ajan oturumlarıyla aynı kapasiteyi tüketiyor. Ayrı bir replika ya da ETL hattı kurmak yerine Azure Cosmos DB Global Secondary Indexes (GSI) tercih edilmiş. Kararın gerekçeleri ve GSI’ya hangi iş yüklerinin taşınabileceği aşağıda.

İş, prompt bittiğinde bitmiyor

Genspark kullanıcısı bir hedefle geliyor; pazar araştırması yapmak, sunum hazırlamak, rapor üretmek, veri kümesi analiz etmek ya da benzeri karmaşık bir görevi tamamlamak istiyor. Sonrasını ajanlar devralıyor, farklı araçlar ve kaynaklar üzerinde çok adımlı akışlar işletip sonucu teslim ediyor.

Tek bir görev tekrarlanan aramaları, kararları, araç çağrılarını ve revizyonları içerebiliyor. Ajan bu süreç boyunca hızla değişen operasyonel duruma bağımlı kalıyor:

  • Proje bağlamı
  • Konuşma geçmişi
  • Görev ilerleme durumu
  • Dosya meta verileri
  • Kullanım olayları

Her adım bir öncekinin üstüne kurulduğu için işin akmaya devam etmesi, doğrudan güncel duruma erişmeye bağlı.

Neden Azure Cosmos DB?

Yazıda aktarılan gerekçeler net. Ajan trafiği ani yükselişler gösteriyor ve tahmin edilmesi zor; bu yüzden düşük gecikmeli okuma yazma ve talebe göre ölçeklenen bir throughput modeli gerekiyordu. Ekip ayrıca operasyonel yükün mümkün olduğunca veritabanı tarafında kalmasını istiyordu.

Küçük bir mühendislik ekibi var, ayrı bir veritabanı operasyon fonksiyonu yok. Böyle bir yapıda ölçekleme, replikasyon ve erişilebilirliğin Azure Cosmos DB tarafından üstlenilmesi, tek tek özelliklerden daha belirleyici olmuş. Genspark’ın üzerinde çalıştığı Azure platformunun geri kalanıyla doğal biçimde uyuşması da etkenlerden biri. Platform, tüketici ürününden Team ve Enterprise paketlerine kadar bu veritabanıyla birlikte büyümüş.

İki tür iş yükü, tek kapasite

Genspark büyüdükçe aynı operasyonel veri iki ayrı amaca hizmet etmeye başlamış. Bir yanda görev boyunca güncel duruma ihtiyaç duyan canlı ajan oturumları var, diğer yanda bu verinin bir bölümüne tekrar tekrar dönen, kendi içinde okuma yoğun dahili iş akışları.

Arka plandaki bu okumalar kullanıcıya görünmüyordu ama canlı trafiğe hizmet eden kapasiteden besleniyordu. Arka plan etkinliği arttığında ajan, bir raporu derlerken ya da adımlar arasında geçerken duraklayabiliyordu. Platform iş yükünü işlemeye devam ediyordu, deneyim ise daha az öngörülebilir hale gelebiliyordu.

Bu okumaları ayrı bir replikaya taşımak değerlendirilmiş. Ancak o yol, bir replikasyon veya ETL hattı kurup işletmeyi, senkronizasyonu kontrol etmeyi, bir sistemi daha izlemeyi ve hata senaryolarını planlamayı beraberinde getiriyordu. Perde arkasında çalışan bir iş için eklenmek istenenden fazla altyapı.

Global Secondary Index ile okuma yolunu ayırmak

Azure Cosmos DB Global Secondary Indexes, ayrı bir replikasyon yığını kurmadan ikinci bir okuma yolu sağlıyor. Model şöyle işliyor:

  • Canlı okuma ve yazma işlemleri kaynak container üzerinde devam ediyor.
  • Seçilmiş arka plan süreçleri GSI’ya yönlendiriliyor.
  • Azure Cosmos DB, iki taraf arasındaki senkronizasyonu change feed üzerinden otomatik olarak sürdürüyor.

Genspark işe dar kapsamlı bir senaryoyla başlamış, okuma yoğun belirli dahili süreçleri izole etmiş. Amaç, bu işin aktif ajan oturumlarıyla aynı kapasiteyi tüketmesini engellemekti. Kapsamın dar tutulması değişikliğin değerlendirilmesini de kolaylaştırmış; belirli bir okuyucu grubu taşınmış, davranışları gözlemlenmiş, kullanıcıya dönük veri yolu olduğu gibi bırakılmış.

Mimari bileşenler ve rolleri

Bileşen Rolü
Kaynak container Canlı okuma ve yazma işlemlerini, mümkün olan en güncel durumu gerektiren operasyonlar dahil, karşılar
Global Secondary Index Seçilmiş, okuma yoğun arka plan süreçlerine hizmet eder
Azure Cosmos DB Kaynak container ile global secondary index arasındaki değişiklikleri otomatik olarak senkronize eder

Hangi iş yükü eventual consistency’yi kaldırır?

Ayrı okuma yolu hazır olunca sıra oraya neyin taşınacağına gelmiş. Azure Cosmos DB’de GSI, kaynak container ile eventually consistent ilişkide. Genspark’ın bazı arka plan süreçleri verinin yakın geçmişteki bir görünümüyle çalışabiliyor, bazılarıysa mevcut en güncel duruma ihtiyaç duyuyor.

Ekip, ayrımı yapmak için tek bir soru kullanmış:

Bu veri geride kalırsa ne bozulur?

Taşınan süreçlerde eventual consistency ne sonucu değiştiriyor ne de aktif bir oturumu etkiliyordu; GSI henüz tam yetişmemiş olsa bile güvenle çalışmaya devam edebiliyorlardı. En güncel operasyonel duruma bağlı okumalar ise kaynak container’da bırakılmış.

Azure Cosmos DB ekibi, bu sınırın çizilmesinde destek vermiş. Üretim trafiği GSI’ya yönlendirilmeden önce eventual consistency’nin her süreci nasıl etkileyeceği, hangilerinin geride kalan bir kopyayı güvenle tolere edebileceği gözden geçirilmiş. Sonra seçimler gerçek senkronizasyon davranışına karşı test edilmiş, süreçler hem GSI kaynakla aynı hizadayken hem geride kaldığında izlenmiş. İki koşulda da güvenle çalıştıkları doğrulanınca geçiş tamamlanmış.

İşletilecek yeni bir sistem olmadan izolasyon

GSI, çalıştırılması gereken ek bir sistem doğurmadan ihtiyaç duyulan ayrımı sağlamış. İndeksin senkronizasyonunu Azure Cosmos DB üstlendiği için ekip kendi replikasyon servisini kurup bakımını yapmak zorunda kalmamış.

Küçük ekipler için fark burada. Her ek hareketli parça izleme, sorun giderme ve destek zamanı demek, o zaman da ürünü iyileştirmeye ayrılabilecek bir kaynak. İlk kullanım senaryosunun dar tutulması aynı mantığın parçası; hangi süreçlerin taşınacağı, çıktısına kimin bağımlı olduğu ve eventual consistency’yi tolere edip edemeyecekleri önceden biliniyordu.

Sonuçta arka plan işi, canlı trafikten daha büyük bir mimari projeye dönüşmeden ayrılmış. Canlı oturumlar ihtiyaç duydukları kapasiteyi alıyor, arka plan süreçleri çalışmaya devam ediyor, ekip de ürüne odaklanabiliyor.

Genspark hakkında

Genspark, dünya genelindeki bilgi çalışanları için tasarlanmış bir yapay zeka ajan çalışma alanı. Ajanlar araştırma, sunum, rapor ve veri analizi gibi bilgi çalışanının gününü dolduran işleri üstleniyor, hedeften bitmiş sonuca kadar taşıyor. Yazıya göre bugüne kadarki en hızlı büyüyen yapay zeka ürünlerinden biri; bireysel kullanıcılardan Team ile Enterprise planlarındaki kurumlara kadar dünya çapında milyonlarca kullanıcıya hizmet veriyor.

İlgili İçerikler

  • Eve + Azure Cosmos DB: Unutmayan Ajan Nasıl Kurulur
  • Azure Cosmos DB’de Vektörler Kendini Güncelliyor: AI Uygulamalarda Yeni Dönem
  • Azure CLI ile Hosted AI Ajanlarını Canlı Takip

Kaynaklar ve İleri Okuma

  • devblogs.microsoft.com
  • Genspark protects live agent sessions with Azure Cosmos DB Global Secondary Indexes (Azure Cosmos DB Blog)
  • Microsoft Learn: Azure Cosmos DB Global Secondary Indexes
  • Genspark resmî sitesi
  • Azure Cosmos DB Blog
  • Azure Cosmos DB’de GSI: Okuma Yükünü Hafifletmenin Pratik Yolu
  • Microsoft Agent Framework’e Azure Cosmos DB belleği
🤖Bu yazı yapay zeka (büyük dil modelleri) ile hazırlanmış, insan editör tarafından incelenmiştir. İçerik üretim sürecimiz.
Aşkın KILIÇ
Aşkın KILIÇYazar

20+ yıl deneyimli Azure Solutions Architect. Microsoft sertifikalı bulut mimari ve DevOps danışmanı. Azure, yapay zekâ ve bulut teknolojileri üzerine Türkçe teknik içerikler üretiyor.

AZ-305AZ-104AZ-500AZ-400DP-203AI-102

İlgili Yazılar

Terminalde JSON Sihirbazlığı: Azure CLI JMESPath
Terminalde JSON Sihirbazlığı: Azure CLI JMESPath15 Mar 2026
Python ile Azure MCP Server: PyPI & uvx Yenilikleri
Python ile Azure MCP Server: PyPI & uvx Yenilikleri15 Mar 2026
mssql-python'a Apache Arrow Desteği: SQL Server için Yeni Devir
mssql-python'a Apache Arrow Desteği: SQL Server için Yeni Devir12 May 2026
Azure Developer CLI: Şubat 2026 Yenilikleri
Azure Developer CLI: Şubat 2026 Yenilikleri14 Mar 2026

Bu içerik işinize yaradı mı?

Benzer içerikleri kaçırmamak için YouTube ve GitHub hesaplarımı takip edin.

YouTube GitHub

Haftalık Bülten

Her pazar özenle seçilmiş teknoloji yazıları doğrudan e-postanıza gelsin.

Etiket Ajan oturumları Azure Cosmos DB Change Feed eventual consistency Global Secondary Index (GSI)
Önceki yazı

GitHub Security Advisories’de Gizli Yorum Dönemi

İlginizi Çekebilir

Elasticsearch Sorgularını Azure Cosmos DB'ye Çevirmek
Aşkın KILIÇ 0

Elasticsearch Sorgularını Azure Cosmos DB’ye Çevirmek

02/10/2026
Data API builder 2.1.5 JSON ve vector Tiplerini Taşıyor
Aşkın KILIÇ 0

Data API builder 2.1.5 JSON ve vector Tiplerini Taşıyor

02/10/2026
OpenAI'ın The Eternal Complement Yazısı ve Yürütme Çağı
Aşkın KILIÇ 0

OpenAI’ın The Eternal Complement Yazısı ve Yürütme Çağı

01/10/2026

Yorum gönder Yanıtı iptal et

Yazı Ara

Takip Edin

  • Takipçi
  • Takipçi
  • Takipçi
  • Abone
  • Takipçi
  • Azure Cosmos DB GSI ile Canlı Ajan Oturumlarını Korumak
    02/10/2026 Azure Cosmos DB GSI ile Canlı Ajan Oturumlarını Korumak
  • GitHub Security Advisories'de Gizli Yorum Dönemi
    02/10/2026 GitHub Security Advisories’de Gizli Yorum Dönemi
  • Elasticsearch Sorgularını Azure Cosmos DB'ye Çevirmek
    02/10/2026 Elasticsearch Sorgularını Azure Cosmos DB’ye Çevirmek
  • Data API builder 2.1.5 JSON ve vector Tiplerini Taşıyor
    02/10/2026 Data API builder 2.1.5 JSON ve vector Tiplerini Taşıyor
  • GitHub Copilot VS Code Eylül 2026 Sürüm Notlarında Ne Var
    01/10/2026 GitHub Copilot VS Code Eylül 2026 Sürüm Notlarında Ne Var
  • 25 Dolar Altında Yapay Zeka Uygulaması mı? İşte Nasıl Yapılır!
    10/03/2026 25 Dolara Yapay Zeka Uygulaması Nasıl Yapılır?
  • 2026-03-10_15-35-23
    10/03/2026 Microsoft 365 E7: Yapay Zeka ve Güvenlik Bir Arada
  • Terminalde AI Ajanlarını Koddan Teste Taşımak: azd ile Gerçekten Yerel Deneyim
    18/03/2026 Terminalde AI Ajanlarını Koddan Teste Taşımak: azd ile Gerçekten Yerel Deneyim
  • DevOps Güncellemeleri
    09/03/2026 Azure DevOps Server Şubat Güncellemesi: Güvenlik
  • GitHub Copilot Pro Denemeleri Neden Durdu?
    11/04/2026 GitHub Copilot Pro Denemeleri Neden Durduruldu?
  • GitHub Copilot Pro Denemeleri Neden Durdu?
    11/04/2026 GitHub Copilot Pro Denemeleri Neden Durduruldu?
  • vcpkg'de Paralel Kurulum ve Güvenlik Yaması: Neler Değişti?
    06/04/2026 vcpkg’de Paralel Kurulum ve Güvenlik Yaması: Neler Değişti?
  • MCP Apps’i Kolaylaştıran Fluent API: Sahada Ne Değişiyor?
    08/04/2026 MCP Apps’i Kolaylaştıran Fluent API: Sahada Ne Değişiyor?
  • Yapay Zekâ Çağında Sanayi Politikası: Asıl Mesela Ne?
    06/04/2026 Yapay Zekâ Çağında Sanayi Politikası: Asıl Mesela Ne?
  • Microsoft Foundry Mart 2026: Sahadan İlk İzlenimler
    10/04/2026 Microsoft Foundry Mart 2026: Sahadan İlk İzlenimler

Hakkımda

Aşkın KILIÇ

Microsoft Azure Çözüm Uzmanı. Bulut bilişim, yapay zekâ, DevOps ve kurumsal güvenlik üzerine yazılar yazıyorum.

Devamını Oku →

Kategoriler

  • Azure
  • Bulut Altyapı
  • DevOps
  • Geliştirici Araçları
  • Güvenlik & Kimlik
  • Konteyner & Kubernetes
  • Kurumsal Teknoloji
  • Microsoft 365
  • Microsoft Azure
  • Veri & Analitik
  • Yapay Zeka

Popüler Etiketler

AI ajanları ASP.NET Core Azure azure app service Azure Cosmos DB Azure Developer CLI Azure DevOps Azure OpenAI azure sdk Azure SQL bulut bilişim CI/CD code review copilot Copilot CLI DevOps geliştirici verimliliği GitHub GitHub Actions GitHub Copilot güvenlik Kimlik Doğrulama Kubernetes Kurumsal geliştirme kurumsal güvenlik kurumsal yapay zeka maliyet optimizasyonu MCP Microsoft Agent Framework Microsoft Azure Microsoft Entra ID Microsoft Foundry otomasyon performans Pull Request RAG REST API SEO uyumlu verimlilik veri yönetimi Visual Studio Visual Studio 2026 VS Code yapay zeka Yazılım geliştirme
  • Gizlilik Politikası
  • Çerez Politikası
  • Kullanım Koşulları
  • Hakkımda
  • İletişim

© 2026 Aşkın KILIÇ | Tüm hakları saklıdır. | Powered By SpiceThemes

Çerez tercihleri Zorunlu çerezler sitenin çalışması için kullanılır. Analitik çerezler yalnız açık izninizden sonra Google Analytics ve Microsoft Clarity için etkinleştirilir. KVKK ve Çerez Politikası
✉

Haftalık Bülten

Azure, DevOps ve Yapay Zeka dünyasındaki en güncel içerikleri her hafta doğrudan e-postanıza alın.

Spam yok. İstediğiniz zaman iptal edebilirsiniz.
📱
Uygulamayı Yükle Ana ekrana ekle, çevrimdışı oku
Ana Sayfa
Kategoriler
💻 Geliştirici Araçları 469 yazı 🏗️ Bulut Altyapı 378 yazı 🤖 Yapay Zeka 314 yazı 🔧 DevOps 260 yazı ☁️ Microsoft Azure 254 yazı 🔒 Güvenlik & Kimlik 214 yazı 🏢 Kurumsal Teknoloji 96 yazı 📊 Veri & Analitik 66 yazı 🐳 Konteyner & Kubernetes 61 yazı 📧 Microsoft 365 22 yazı 📁 Azure 1 yazı
Ara
Popüler
Yapay Zeka Azure Kubernetes DevOps Copilot Docker
Paylaş
WhatsApp
İçindekiler
    ← GitHub Security AdvisoriesR...
    →
    📩

    Gitmeden önce!

    Her pazar özenle seçilmiş teknoloji yazıları ve AI haberleri doğrudan e-postanıza gelsin. Ücretsiz, spam yok.

    🔒 Bilgileriniz güvende. İstediğiniz zaman ayrılabilirsiniz.

    📬 Haftalık bülten: Teknoloji + AI haberleri
    Beni Takip Et Yeni Azure / AI / DevOps yazılarını GitHub ve RSS üzerinden takip edin.
    GitHub RSS