Azure MCP Server 3.0: Yeni Araçlar ve Yükseltme Notları
Azure MCP Server 3.0’ın kararlı sürümüyle birlikte iş, kaynak listelemenin ötesine geçti; yedekleme durumu, dayanıklılık planları ve operasyonel incelemeler artık doğrudan agent akışlarınıza giriyor. Sürüm yeni araç setleri getiriyor, istemci entegrasyonunu öngörülebilir kılan değişiklikler içeriyor, yeni kaynaklar için güvenlik varsayılanlarını devreye alıyor. 2.0 ya da 3.0 preview’dan yükselecekseniz kontrol etmeniz gereken kırıcı değişiklikler de var.
Azure MCP Server’ı ilk kez duyuyorsanız, Model Context Protocol (MCP) standardının açık kaynaklı bir uygulaması. Uyumlu AI agent’larına ve geliştirici ortamlarına Azure araçlarını keşfetmek ve çağırmak için tutarlı bir yol veriyor. 3.0 ise 2.0 ile gelen kendi kendine barındırılan uzak sunucu desteğinin üzerine daha fazla operasyonel yetenek ve daha öngörülebilir bir entegrasyon koyuyor. Microsoft’un aktarımına göre bu üçüncü ana sürümün arkasında 50 beta yinelemesi ve yüzlerce katkı var.
Agent’a operasyonel bağlam kazandıran yeni araç setleri
Kaynak listelemek çoğu zaman işin yalnızca başlangıcı. Bir iş yükü korunuyor mu, kurtarma planı hazır mı, sırada neyi incelemeli? 3.0’daki yeni araç setleri, agent’ın bu soruları yanıtlamak için ihtiyaç duyduğu bağlamı toplamasını hedefliyor.
Azure Backup
Vault’ları, politikaları, korunabilir öğeleri ve container’ları, korunan öğeleri, işleri ve kurtarma noktalarını inceleyebiliyorsunuz. Koruma ve yönetişim tarafında soft delete, değişmezlik (immutability) ve Multi-User Authorization için Resource Guards yönetimi kapsam içinde; müşteri tarafından yönetilen anahtarla şifreleme ve bölgeler arası geri yükleme de destekleniyor. Bir sınır var ama. Private endpoint araçları Recovery Services vault’ları için geçerli, Data Protection vault’ları için değil.
Azure Resilience Management
Hedefler, kullanım planları ve kayıtlar, kurtarma planları ve işleri, hazırlık kontrolleri, failover doğrulaması ve tatbikat (drill) yaşam döngüsü bu araç setiyle yönetiliyor. Failover ve reprotect aksiyonları kurtarma akışlarını genişletiyor; bunlar üretim etkisi olan işlemler olduğu için çağırmadan önce planlanıp gözden geçirilmesi öneriliyor.
Azure SRE Agent
İncelemeler (investigations), olaylar, connector’lar, güvenlik kancaları (safety hooks) ve düzeltme planlarıyla çalışarak agent’ınızı operasyonel akışların içine alıyor. 55 komutluk araç seti ayrıca agent’ları, skill’leri, thread’leri, zamanlanmış görevleri ve workflow’ları kapsıyor. Kararlı sürüm, altta yatan Azure hizmetlerinin kullanılabilirliğini veya ön koşullarını değiştirmiyor; özellikle SRE Agent araçları Microsoft.App/SREAgentPreview kaynak sağlayıcısını kullanıyor.
Başlamak için yedekleme incelemesi makul bir senaryo. Agent’tan bir vault’un politikalarını ve korunan öğelerini incelemesini, ardından işlere ve kurtarma noktalarına bakmasını isteyin. Bu bilgileri bir araya getirmek, koruma durumunu değerlendirip neyi değiştireceğinize karar vermeyi kolaylaştırıyor. Araç seti, soft delete ile silinmiş korunan öğelerin geri alınmasını da destekliyor.
Önerileri bilinçli değişikliklere dönüştürmek
Mevcut kaynakları infrastructure as code tarafına taşıyorsanız yeni Azure Terraform araçları işinizi görür: AzureRM ve AzAPI sağlayıcı dokümantasyonunu çekebilir, pattern modülleri dahil Azure Verified Modules’ü keşfedebilirsiniz. Mevcut kaynakları aztfexport ile dışa aktarmak, workspace veya plan doğrulamasını conftest ile yapmak da mümkün.
Azure Advisor tarafında öneri özetleri, meta veriler, öneri güncellemeleri, yaşam döngüsü ve emeklilik (retirement) filtreleri ile düzeltme rehberi ve artefaktları geliyor. Optimization araç seti maliyet önerilerini etki ve tahmini yıllık tasarrufa göre sıralıyor, VM ile VM Scale Set seçeneklerini karşılaştırıyor, kullanım projeksiyonlarını açıklıyor. advisor recommendation apply aracının canlı kaynakları değiştirmediğini akılda tutmak gerekiyor; araç, infrastructure-as-code değişikliklerini hazırlamak için kurallar dönduruyor.
Bu araçları birlikte kullanarak bir öneriyi anlayabilir, alternatifleri karşılaştırabilir ve önerilen yapılandırmayı doğrulayabilirsiniz. Diyelim bir VM yeniden boyutlandırması değerlendiriliyor; öneri ve kullanım projeksiyonunu IaC değişikliğine girdi yapıp sonucu mevcut onay sürecinizden geçirebilirsiniz.
Altyapı, veri, izleme ve bağlı cihazlar tarafında eklenen diğer yetenekler:
- Azure Monitor: Kaynaklar arası metrik sorgulama; Basic ve Auxiliary log tablolarında sınırlandırılmış aramalar.
- Azure Cosmos DB: Container şema çıkarımı, tekil veya son değiştirilen öğeleri alma, tam metin ve vektör araması.
- Azure IoT Hub ve Azure IoT Operations: IoT Hub cihaz kimlikleri, twin’ler ve istatistikleri inceleme, cihaz verisi sorgulama, IoT Operations örneklerini keşfetme.
- Azure Insights: Azure Resource Graph toplaması ve MCP sampling üzerinden altyapı içgörülerini akışa dahil etme.
- Azure Compute, Azure App Service ve Azure Managed Lustre: VM güç durumu yönetimi ve VM oluşturma girdilerinin doğrulanması, web app durum değişikliği, Lustre dosya sistemi genişletme.
İstemci entegrasyonunda öngörülebilirlik
Agent geliştirirken açık araç açıklamaları ve tutarlı yanıtlar doğrudan kaliteyi etkiliyor. 3.0 yeni bir araç tasarımı, güncellenmiş ModelContextProtocol paketleri ve LLM’in doğru aracı seçmesini kolaylaştıran daha net açıklamalar getiriyor. CLI’daki --learn bayrağıyla, herhangi bir Azure işlemi yürütmeden komutları ve parametreleri keşfedebiliyorsunuz. System.Text.Json girdi şemaları spesifikasyona daha uygun ve zenginleştirilmiş, değer ve dizi eleman tipleri düzeltilmiş durumda. Bilinmeyen parametreler ise artık sessizce yok sayılmıyor, hata üretiyor.
Yapılandırılmış yanıtlar opt-in çalışıyor. --structured-output-mode duplicated veya --structured-output-mode compact ile araçlar outputSchema yayımlayıp yürütme modları genelinde structuredContent döndürebiliyor; bayrak verilmezse yanıtlar yalnızca içerik tabanlı kalıyor. All-tools modunda, opt-in yapmış komutlar için komut bazlı şemalar sunuluyor, ilk uygulama App Configuration üzerinde.
Yeni operationPlane meta verisi, bir işlemin data, control, her ikisi ya da uygulanamaz olduğunu belirtiyor. Pipeline entegrasyonu için sunucu artık AzurePipelinesCredential aracılığıyla Azure Pipelines workload identity federation servis bağlantılarını destekliyor. Proxy araçlarına ihtiyaç duymadığınızda --disable-proxy-tools ile kapatabiliyorsunuz.
Günlük kullanım detaylarında da iyileştirmeler var. Kimlik doğrulama ve RBAC hataları daha anlaşılır ve aksiyon alınabilir halde; npm sarmalayıcısı eksik platform paketini kurarken çağıran projenin package veya lock dosyalarını artık değiştirmiyor. Başlangıç, eşzamanlılık, komut dağıtımı ve kaynak kullanımı için regresyon benchmark’ları eklenmiş. Bildirilen yaklaşık %39’luk başlangıç kazancı yalnızca hedefli CLI komut çağrıları için geçerli, sunucu genelinde başlatma veya throughput iyileşmesi anlamına gelmiyor.
HTTP davranışı da düzeltildi. Bulunmayan kaynaklar 500 veya 400 yerine 404, geçersiz komut girdisi 500 yerine 400 dönduruyor. Loglar ve istisnalar stderr’e gidiyor, böylece stdout JSON ve JSON-RPC için korunuyor. Trimlenmiş ve paketlenmiş araçlarda option binding sorunu da giderilmiş durumda.
Yeni kaynaklarda güvenlik varsayılanları
Sunucu üzerinden yeni kaynak oluşturduğunuzda aşağıdaki varsayılanlar erişimi baştan sınırlamayı amaçlıyor:
- Yeni Storage hesaplarında Shared Key kimlik doğrulaması devre dışı; HTTPS, TLS 1.2 ve anonim blob erişiminin kapalı olması varsayılan olarak kalıyor.
- Yeni Event Hubs namespace’lerinde yerel kimlik doğrulama devre dışı.
- Yeni Recovery Services vault’larında genel ağ erişimi kapalı.
- Yeni NFS dosya paylaşımları
RootSquashve aktarımda şifreleme kullanıyor.
Açık seçenekler hala kullanılabilir durumda. Bu varsayılanlar yükseltmede mevcut kaynakları yeniden yapılandırmıyor; güncellemelerde belirtilmeyen güvenlik seçenekleri mevcut dosya paylaşımı ve Event Hubs namespace ayarlarını koruyor.
Microsoft.Security.AntiSSRF ile yapılan endpoint doğrulaması, data ve control plane genelinde daha fazla buluta ve namespace’e özgü endpoint’i kapsıyor, namespace kapsamlı doğrulama geçersiz kılmaları mevcut. Doğrulama hatası telemetrisi seçenek değerlerini dışarıda bırakıyor. Azure Communication Services e-posta ve SMS gönderim araçları read-only modda devre dışı; --tool filtrelemesi ise büyük/küçük harf farkını yok sayarak açıkta olan adlarla tam eşleşme arıyor.
Yükseltme planı: kontrol edilmesi gerekenler
2.0’dan veya bir 3.0 preview sürümünden geçiyorsanız önce 3.x changelog’unu okumanız, paylaşımlı dağıtımları güncellemeden önce istemcinizi test etmeniz öneriliyor. Başlıca değişiklikler şunlar.
Keşfi ve kayıtlı çağrıları yenileyin
Etkilenen kayıtlı çağrı, script ve prompt’lardan artık kullanılmayan parametreleri kaldırın; subscription, resource-group, tenant, auth-method, user ve sender-name seçenekleri bunlara dahil. Özel retry-policy seçenekleri kaldırıldı, yerine Azure SDK’nın retry varsayılanları geçerli. sql server delete artık yalnızca onay amaçlı --force seçeneğini kabul etmiyor. Preview kullanıcılarının azmcp resilience yerine azmcp resiliency kullanması ve filtre ile allowlist’lerdeki resilience_* araç adı öneklerini resiliency_* olarak değiştirmesi gerekiyor. monitor healthmodels entity get yerine monitor healthmodels list veya monitor healthmodels get kullanılmalı.
Yanıt ayrıştırmayı yeniden gözden geçirin
Advisor öneri listeleri artık ARM tarzı properties kullanıyor; Monitor log sorguları ve Azure AI Search index sorguları results sarmalayıcısı dönduruyor. Adlandırılmış payload’lar arasında best practices için { bestPractices }, SQL server listeleri için { servers }, Well-Architected Framework rehberliği için { guidance } yer alıyor. functions language list ve functions project get artık doğrudan nesne dönduruyor. Parser’larınızı ve test fixture’larınızı buna göre güncelleyin.
Veritabanı erişimini değerlendirin
MySQL ve PostgreSQL sorgu araçları yıkıcı (destructive), idempotent olmayan ve read-only olmayan araçlar olarak işaretli. SQL fiili (verb) bazlı filtreleme kaldırıldı. Konsolide modda bu araçlar get_azure_databases_details altından execute_azure_database_query altına taşındı. En az ayrıcalık ilkesiyle veritabanı izinleri kullanın; izin verilen işlemleri oturum açmış kullanıcının veritabanı yetkileri belirliyor.
Yapılandırma ve provisioning’i güncelleyin
appsettings.json içindeki sunucu ayarları MicrosoftMcp altına taşınmalı. Paylaşımlı kod namespace’leri Azure.Mcp.Core.* yerine Microsoft.Mcp.Core.* oldu; Logging:LogLevel:Azure.Mcp.Core gibi log kategorilerini Logging:LogLevel:Microsoft.Mcp.Core olarak güncelleyin, ortam değişkeni log filtrelerini de gözden geçirin. VM ve VM Scale Set oluşturmada artık açık bir --image zorunlu, varsayılan boyut Standard_D2s_v5. Win2019Datacenter ve Ubuntu2004 image takma adları kaldırıldı. Image, boyutlandırma ve maliyet varsayımlarınızı yukarıdaki kaynak oluşturma varsayılanlarıyla birlikte yeniden değerlendirin.
Özel HTTP istemcilerini kontrol edin
Sunucu durumsuz (stateless) MCP protokolü 2026-07-28 sürümünü kullanıyor; bu sürümü kullanan istemcilerin her POST isteğinde Mcp-Method ve Mcp-Name başlıklarını göndermesi gerekiyor. 2025-11-25 kullanan istemcilerde otomatik olarak müzakere edilen geriye dönük uyumluluk korunuyor.
Kullanım biçimini seçin
Azure MCP Server’ı editörünüzde, bir masaüstü uygulamasında, terminalde veya ekiple paylaşılan bir sunucu olarak kullanabilirsiniz:
- Editörünüzde: Visual Studio Code, Visual Studio, IntelliJ, Eclipse, Cursor, Claude ve Google Antigravity için uzantı, toolkit veya MCP yapılandırması mevcut.
- Masaüstünde: GitHub Copilot uygulamasını kullanıp Azure MCP Server’ı MCP ayarları üzerinden bağlayabilirsiniz.
- Terminalde: GitHub Copilot CLI veya MCP uyumlu diğer komut satırı agent’larıyla çalışır.
- Yerel tek başına sunucu: Tercih ettiğiniz MCP istemcisini ya da özel agent’ınızı kendi makinenizdeki sunucuya bağlayarak kontrolü tamamen sizde olan bir kurulum yapabilirsiniz.
- Ekiple paylaşım: Ortak erişim ve merkezi yönetilen yapılandırma gerekiyorsa uzak MCP sunucusunu self-host edebilirsiniz; bu yetenek 2.0 ile gelen self-hosting desteğinin üzerine kuruluyor.
Read-only bir akışla başlamak
Yerel denemede Node.js LTS, Azure CLI, bir Azure aboneliği ve uyumlu bir MCP istemcisi gerekiyor. Önce oturum açıp hedef aboneliği seçin:
az login
az account set --subscription "<subscription-id>"VS Code için aşağıdaki sunucu tanımını .vscode/mcp.json dosyanıza, varsa mevcut servers girdileriyle birleştirerek ekleyin. Bu örnek read-only modu etkinleştiriyor:
{
"servers": {
"azure-mcp": {
"type": "stdio",
"command": "npx",
"args": ["-y", "@azure/mcp@3.0.0", "server", "start", "--read-only"]
}
}
}Sunucuyu MCP istemcinizden başlatıp mevcut araçları keşfedin, ardından şuna benzer bir prompt deneyin:
List the Azure Advisor recommendations for my subscription and explain one cost recommendation. Don’t apply changes.
İlk denemeyi inceleme odaklı tutmakta fayda var; geliştirme aboneliği ve yalnızca akışın gerektirdiği izinlere sahip bir kimlik kullanın. Yazma araçlarını etkinleştirmeden önce hedef kaynakları ve ekibinizin onay sürecini gözden geçirin. Doğal dille yazılmış bir prompt, erişim denetimlerinin yerini tutmaz.
Kaynaklar ve İleri Okuma
- Azure MCP Server 3.0 stable release: More tools. More possibilities — Sandeep Sen, Azure SDK Blog
- Azure MCP Server 3.x changelog (GitHub)
- Azure MCP Server 1.0 Yayında: Bulut Otomasyonunda Yepyeni Bir Perde Açıldı
- Azure MCP Server.mcpb Paketi: Kurulum Artık Çocuk Oyuncağı
20+ yıl deneyimli Azure Solutions Architect. Microsoft sertifikalı bulut mimari ve DevOps danışmanı. Azure, yapay zekâ ve bulut teknolojileri üzerine Türkçe teknik içerikler üretiyor.
Yorum gönder