İçeriğe atla
Şimdi yükleniyor
AKAşkın KILIÇ
  • Anasayfa
  • Azure & Bulut
    • Microsoft Azure
    • Bulut Altyapı
    • Microsoft 365
  • Yazılım
    • DevOps
    • Geliştirici Araçları
    • Konteyner & K8s
  • AI & Veri
    • Yapay Zeka
    • Veri & Analitik
  • Güvenlik
    • Güvenlik & Kimlik
    • Kurumsal Teknoloji
  • Hakkımda
    • İletişim
×
  • Azure
  • Bulut Altyapı
  • DevOps
  • Geliştirici Araçları
  • Güvenlik & Kimlik
  • Konteyner & Kubernetes
  • Kurumsal Teknoloji
  • Microsoft 365
  • Microsoft Azure
  • Veri & Analitik
  • Yapay Zeka
  • Başlangıç
  • Bulut Altyapı
  • Microsoft Circular Centers: Azure Donanımının İkinci Hayatı
Bulut Altyapı Kurumsal Teknoloji Azure Cobalt, Circular Centers, Donanım yaşam döngüsü, Geri dönüşüm, Microsoft Azure Aşkın KILIÇ 03/10/2026 0 Yorumlar

Microsoft Circular Centers: Azure Donanımının İkinci Hayatı

Microsoft Circular Centers: Azure Donanımının İkinci Hayatı
📑 İçindekiler
  1. Yaşam döngüsü tasarımla başlıyor
  2. Her raftan ve her watt'tan daha fazlası
  3. Azure Cobalt örneği
  4. Hizmetten çıkan donanıma ne oluyor?
  5. Bağlı bir küresel ağ ve otomasyon
  6. Azure kullanıcısı için anlamı
  7. Kaynaklar ve İleri Okuma

⏱️ 4 dk okuma📅 3 Ekim 2026

Bulut altyapısının her yeni nesli iki işi birden getiriyor: daha yetenekli sistemleri hızla devreye almak, yerini aldıkları donanımı sorumlu biçimde yönetmek. Microsoft’un Azure blogunda Alistair Speirs imzasıyla yayımlanan yazı bu ikisinin nasıl birlikte yürütüldüğünü anlatıyor. Aynı datacenter alanından ve aynı güç bütçesinden daha fazla hesaplama kapasitesi çıkıyor, hizmet dışı kalan ekipman da bileşen ve malzeme olarak tedarik zincirine geri dönüyor; müşteri tarafında görünen sonuç bu.

Yaşam döngüsü tasarımla başlıyor

Microsoft’a göre süreç silikon, sunucu, ağ ve datacenter tasarımı aşamasında başlıyor, yani donanım emekliye ayrılmasından yıllar önce. Arada yıllar süren bir operasyon dönemi var. Ekipman aktif hizmetten çıktığında devreye Microsoft Circular Centers giriyor, donanımın bir sonraki faydalı ömrü de burada belirleniyor.

Galler’deki Newport ve Avustralya’daki Sydney tesislerinin eklenmesiyle ağ artık Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya Pasifik’e yayılmış durumda. Bu merkezler bileşenlerin geri kazanılmasına, yeni altyapı için alan hazırlanmasına ve sistemde halihazırda bulunan donanım ile malzemeden daha fazla değer elde edilmesine yardımcı oluyor.

Her raftan ve her watt’tan daha fazlası

Altyapının, müşterilerin çalıştırmak istediği işlere ayak uydurması gerekiyor; bu da hesaplama kapasitesi artarken her datacenter’daki alanın ve gücün daha iyi kullanılması demek. Bugünün sunucuları, erken dönem genel amaçlı sistemlerle kıyaslandığında belirgin biçimde daha fazla işlemci çekirdeği, daha yüksek bellek kapasitesi ve daha geniş ağ bant genişliği sunuyor.

Microsoft’un paylaştığı iki rakam bu dönüşümü özetliyor:

  • 2014’ten bu yana rafa düşen çekirdek sayısı yaklaşık 13 kat arttı.
  • Aynı işi tamamlamak için gereken güç kabaca %90 azaldı. Erken sistemlerde yaklaşık 100 watt tüketen kod derleme gibi bir iş yükü bugün 10 watt’ın altında tamamlanabiliyor.

Bu verilerin kaynağı olarak, genel amaçlı hesaplama altyapı iş ortakları ile Cobalt’ın birleşik ortalama verileri üzerinden yapılan Microsoft iç analizi gösteriliyor. Ölçümlerde SPEC CPU sonuçları ve endüstri standardı kullanım indirimi gibi sektör ölçütleri kullanılmış. Yani genel bir eğilimi anlatan toplu rakamlar bunlar, tek bir SKU veya tek bir iş yükü için birebir garanti değil.

Hesaplama yoğunluğu arttıkça aynı datacenter alanı içinde müşteri iş yüklerine daha fazla sunucu kapasitesi ayrılabiliyor. Her raftan daha fazla faydalı iş çıkarmak, bulut ve yapay zeka talebi büyürken kaynak verimliliğini de iyileştiriyor.

Azure Cobalt örneği

Yazıda bu sistem yaklaşımının somut örneği Azure Cobalt. Microsoft’un kendi tasarladığı bu bulut işlemcisi silikon, sunucu, ağ, depolama ve yazılımın birlikte optimize edilmesine imkan veriyor. Microsoft’un aktardığına göre Cobalt 200, Cobalt 100’e kıyasla %50’ye varan daha yüksek performans sunuyor ve en güncel Microsoft güvenlik, ağ ile depolama teknolojilerini barındırıyor.

Hizmetten çıkan donanıma ne oluyor?

Yeni nesil bulut ve yapay zeka altyapısı devreye alındıkça eski donanım kademeli olarak hizmet dışına çıkıyor. Microsoft, geçen yıl hizmetten çıkarılan sunucu ve bileşenlerde %92 yeniden kullanım ve geri dönüşüm oranına ulaştığını belirtiyor.

Ancak bu ölçekte bir sunucuyu emekliye ayırmak, parçaları doğru geri dönüşüm kutusuna atmaktan ibaret değil. Her sunucunun güvenli biçimde devre dışı bırakılması, veri taşıyan bileşenlerin silinmesi gerekiyor. Sonra karar sırası geliyor: sistem bütün olarak başka bir amaca hizmet edebilir mi, işlemci, bellek ve diğer bileşenler başka yerde çalışmaya devam edebilir mi, hangi malzemeler tedarik zincirine geri dönebilir?

Microsoft Circular Centers bu kararları datacenter operasyonlarının bir parçası olarak yönetiyor. Yazıda sıralanan “sonraki hayat” seçenekleri şöyle:

  • Bütün sistemler Microsoft laboratuvarlarında ve eğitim ortamlarında kullanılabiliyor.
  • Okullara ve üniversitelere teknik beceri eğitiminde destek olabiliyor.
  • Kullanıma devam etmek üzere nitelikli alıcılara satılabiliyor.
  • Bileşenler, başka sistemler için yedek parçaya dönüşebiliyor.
  • Yeniden kullanım mümkün olmadığında malzemeler geri dönüştürülüyor.

Bağlı bir küresel ağ ve otomasyon

Circular Centers tekil tesisler olarak değil, birbirine bağlı küresel bir ağ olarak çalışıyor. Galler ve Avustralya’daki son açılışlarla birlikte Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya Pasifik genelinde sekiz merkez faaliyette. Ağ da büyümeye devam ediyor, sırada Teksas’ın San Antonio şehrinde planlanan yeni bir merkez var.

Microsoft ayrıca döngüsel operasyonların verimliliğini ve ölçeğini artıracak teknolojilere yatırım yaptığını söylüyor. Robotik demontaj ve otonom malzeme taşıma gibi yapay zeka destekli otomasyon girişimleriyle bileşen ve malzeme geri kazanımının hızlandırılması hedefleniyor.

Azure kullanıcısı için anlamı

Bulut ve yapay zeka talebi büyüdükçe altyapı yaşam döngüsünün her adımı daha çok ağırlık taşıyor. Microsoft’un çerçevesinde iki hedef birlikte yürüyor; her raftan ve her watt’tan daha fazla hesaplama elde etmek, her sunucu ve bileşenden daha fazla değer çıkarmak. Circular Centers, sorumlu geri kazanımı Azure’un büyüme biçiminin parçası haline getiriyor, temel altyapı yenilenirken yeni kapasite de bu döngünün üzerine kuruluyor.

Uygulama tarafında bunun doğrudan karşılığı daha yoğun ve verimli nesillere geçiş. Yazıda, mevcut iş yüklerini güncel Azure altyapısına taşımak isteyenler için geçiş ve modernizasyon kaynakları da öneriliyor.

Kaynaklar ve İleri Okuma

  • azure.microsoft.com
  • azure.microsoft.com
  • Responsible infrastructure at hyperscale: Managing the full lifecycle of Azure hardware (orijinal yazı, Alistair Speirs)
  • Microsoft Circular Center sanal turu
  • Azure Cobalt 200 VM’leri ve %50 performans artışı
  • Microsoft’un silikondan sisteme Azure altyapı yaklaşımı
  • Circular Centers ve bulut tedarik zinciri sürdürülebilirliği
  • Microsoft Çevresel Sürdürülebilirlik Raporu
  • Azure geçiş ve modernizasyon çözümleri
  • SPEC CPU 2017 sonuçları
🤖Bu yazı yapay zeka (büyük dil modelleri) ile hazırlanmış, insan editör tarafından incelenmiştir. İçerik üretim sürecimiz.
Aşkın KILIÇ
Aşkın KILIÇYazar

20+ yıl deneyimli Azure Solutions Architect. Microsoft sertifikalı bulut mimari ve DevOps danışmanı. Azure, yapay zekâ ve bulut teknolojileri üzerine Türkçe teknik içerikler üretiyor.

AZ-305AZ-104AZ-500AZ-400DP-203AI-102

İlgili Yazılar

Red Hat Summit 2026: Azure OpenShift ile AI Üretime Geçti
Red Hat Summit 2026: Azure OpenShift ile AI Üretime Geçti12 May 2026
Azure DocumentDB ile Bankalarda Customer 360: Dağınık Veriden Net Resme
Azure DocumentDB ile Bankalarda Customer 360: Dağınık Veriden Net Resme2 May 2026
Kurumsal Yapay Zekâ Ajanlarında Context Engineering
Kurumsal Yapay Zekâ Ajanlarında Context Engineering8 Eyl 2026
GPT-6 Sol ve Luna ile Copilot'ta Doğru Model Seçimi
GPT-6 Sol ve Luna ile Copilot'ta Doğru Model Seçimi22 Eyl 2026

Bu içerik işinize yaradı mı?

Benzer içerikleri kaçırmamak için YouTube ve GitHub hesaplarımı takip edin.

YouTube GitHub

Haftalık Bülten

Her pazar özenle seçilmiş teknoloji yazıları doğrudan e-postanıza gelsin.

Etiket Azure Cobalt Circular Centers Donanım yaşam döngüsü Geri dönüşüm Microsoft Azure
Önceki yazı

Elasticsearch Mapping’lerini Azure Cosmos DB’ye Taşımak

İlginizi Çekebilir

Elasticsearch Mapping'lerini Azure Cosmos DB'ye Taşımak
Aşkın KILIÇ 0

Elasticsearch Mapping’lerini Azure Cosmos DB’ye Taşımak

03/10/2026
GitHub Security Advisories'de Gizli Yorum Dönemi
Aşkın KILIÇ 0

GitHub Security Advisories’de Gizli Yorum Dönemi

02/10/2026
Elasticsearch Sorgularını Azure Cosmos DB'ye Çevirmek
Aşkın KILIÇ 0

Elasticsearch Sorgularını Azure Cosmos DB’ye Çevirmek

02/10/2026

Yorum gönder Yanıtı iptal et

Yazı Ara

Takip Edin

  • Takipçi
  • Takipçi
  • Takipçi
  • Abone
  • Takipçi
  • Microsoft Circular Centers: Azure Donanımının İkinci Hayatı
    03/10/2026 Microsoft Circular Centers: Azure Donanımının İkinci Hayatı
  • Elasticsearch Mapping'lerini Azure Cosmos DB'ye Taşımak
    03/10/2026 Elasticsearch Mapping’lerini Azure Cosmos DB’ye Taşımak
  • Azure Cosmos DB GSI ile Canlı Ajan Oturumlarını Korumak
    02/10/2026 Azure Cosmos DB GSI ile Canlı Ajan Oturumlarını Korumak
  • GitHub Security Advisories'de Gizli Yorum Dönemi
    02/10/2026 GitHub Security Advisories’de Gizli Yorum Dönemi
  • Elasticsearch Sorgularını Azure Cosmos DB'ye Çevirmek
    02/10/2026 Elasticsearch Sorgularını Azure Cosmos DB’ye Çevirmek
  • 25 Dolar Altında Yapay Zeka Uygulaması mı? İşte Nasıl Yapılır!
    10/03/2026 25 Dolara Yapay Zeka Uygulaması Nasıl Yapılır?
  • 2026-03-10_15-35-23
    10/03/2026 Microsoft 365 E7: Yapay Zeka ve Güvenlik Bir Arada
  • Terminalde AI Ajanlarını Koddan Teste Taşımak: azd ile Gerçekten Yerel Deneyim
    18/03/2026 Terminalde AI Ajanlarını Koddan Teste Taşımak: azd ile Gerçekten Yerel Deneyim
  • DevOps Güncellemeleri
    09/03/2026 Azure DevOps Server Şubat Güncellemesi: Güvenlik
  • GitHub Copilot Pro Denemeleri Neden Durdu?
    11/04/2026 GitHub Copilot Pro Denemeleri Neden Durduruldu?
  • GitHub Copilot Pro Denemeleri Neden Durdu?
    11/04/2026 GitHub Copilot Pro Denemeleri Neden Durduruldu?
  • vcpkg'de Paralel Kurulum ve Güvenlik Yaması: Neler Değişti?
    06/04/2026 vcpkg’de Paralel Kurulum ve Güvenlik Yaması: Neler Değişti?
  • MCP Apps’i Kolaylaştıran Fluent API: Sahada Ne Değişiyor?
    08/04/2026 MCP Apps’i Kolaylaştıran Fluent API: Sahada Ne Değişiyor?
  • Yapay Zekâ Çağında Sanayi Politikası: Asıl Mesela Ne?
    06/04/2026 Yapay Zekâ Çağında Sanayi Politikası: Asıl Mesela Ne?
  • Microsoft Foundry Mart 2026: Sahadan İlk İzlenimler
    10/04/2026 Microsoft Foundry Mart 2026: Sahadan İlk İzlenimler

Hakkımda

Aşkın KILIÇ

Microsoft Azure Çözüm Uzmanı. Bulut bilişim, yapay zekâ, DevOps ve kurumsal güvenlik üzerine yazılar yazıyorum.

Devamını Oku →

Kategoriler

  • Azure
  • Bulut Altyapı
  • DevOps
  • Geliştirici Araçları
  • Güvenlik & Kimlik
  • Konteyner & Kubernetes
  • Kurumsal Teknoloji
  • Microsoft 365
  • Microsoft Azure
  • Veri & Analitik
  • Yapay Zeka

Popüler Etiketler

AI ajanları ASP.NET Core Azure azure app service Azure Cosmos DB Azure Developer CLI Azure DevOps Azure OpenAI azure sdk Azure SQL bulut bilişim CI/CD code review copilot Copilot CLI DevOps geliştirici verimliliği GitHub GitHub Actions GitHub Copilot güvenlik Kimlik Doğrulama Kubernetes Kurumsal geliştirme kurumsal güvenlik kurumsal yapay zeka maliyet optimizasyonu MCP Microsoft Agent Framework Microsoft Azure Microsoft Entra ID Microsoft Foundry otomasyon performans Pull Request RAG REST API SEO uyumlu verimlilik veri yönetimi Visual Studio Visual Studio 2026 VS Code yapay zeka Yazılım geliştirme
  • Gizlilik Politikası
  • Çerez Politikası
  • Kullanım Koşulları
  • Hakkımda
  • İletişim

© 2026 Aşkın KILIÇ | Tüm hakları saklıdır. | Powered By SpiceThemes

Çerez tercihleri Zorunlu çerezler sitenin çalışması için kullanılır. Analitik çerezler yalnız açık izninizden sonra Google Analytics ve Microsoft Clarity için etkinleştirilir. KVKK ve Çerez Politikası
✉

Haftalık Bülten

Azure, DevOps ve Yapay Zeka dünyasındaki en güncel içerikleri her hafta doğrudan e-postanıza alın.

Spam yok. İstediğiniz zaman iptal edebilirsiniz.
📱
Uygulamayı Yükle Ana ekrana ekle, çevrimdışı oku
Ana Sayfa
Kategoriler
💻 Geliştirici Araçları 469 yazı 🏗️ Bulut Altyapı 378 yazı 🤖 Yapay Zeka 314 yazı 🔧 DevOps 260 yazı ☁️ Microsoft Azure 254 yazı 🔒 Güvenlik & Kimlik 214 yazı 🏢 Kurumsal Teknoloji 96 yazı 📊 Veri & Analitik 66 yazı 🐳 Konteyner & Kubernetes 61 yazı 📧 Microsoft 365 22 yazı 📁 Azure 1 yazı
Ara
Popüler
Yapay Zeka Azure Kubernetes DevOps Copilot Docker
Paylaş
WhatsApp
İçindekiler
    ← Elasticsearch Mapping’le...
    →
    📩

    Gitmeden önce!

    Her pazar özenle seçilmiş teknoloji yazıları ve AI haberleri doğrudan e-postanıza gelsin. Ücretsiz, spam yok.

    🔒 Bilgileriniz güvende. İstediğiniz zaman ayrılabilirsiniz.

    📬 Haftalık bülten: Teknoloji + AI haberleri
    Beni Takip Et Yeni Azure / AI / DevOps yazılarını GitHub ve RSS üzerinden takip edin.
    GitHub RSS