Azure AI Foundry Kota Başvurusu Otomasyonu: Ücretsiz Web Aracıyla Hızlı Çözüm
Azure AI Foundry üzerinde production uygulaması işletiyorsanız, kaçınılmaz olarak şu hatayla karşılaşırsınız:
HTTP 429: Too Many Requests
Retry-After: 30
error: Rate limit exceeded on model deploymentBu hata, Token per Minute (TPM) ya da Request per Minute (RPM) limitinizi aştığınız anlamına gelir. Kısa vadede exponential backoff ile yeniden deneyebilirsiniz. Uzun vadede tek kalıcı çözüm: Microsoft’a kota artışı başvurusunda bulunmak.
Teoride birkaç dakikalık bir işlem. Pratikte ise şunları gerektiriyor: Azure Subscription ID’nizi bulmak, doğru sağlayıcı + model + SKU kombinasyonunu seçmek, TPM miktarını hesaplamak, başvuru gerekçenizi yazmak ve tüm bunları doğru forma girmek — bunu ihtiyaç duyduğunuz her bölge için ayrı ayrı.
Bu tekrar eden ve hata-prone süreci tamamen otomatize eden, herkese açık ücretsiz bir web aracı geliştirdik.
Azure AI Foundry Kota Sistemi: Teknik Özet
Aracı anlamlandırabilmek için önce kota sistemini kısaca özetleyelim.
Tokens per Minute (TPM) Nedir?
TPM, bir model dağıtımının dakika başına işleyebileceği maksimum token sayısıdır. Azure AI Foundry’de kota; abonelik bazında, bölge bazında ve model bazında TPM birimi üzerinden yönetilir.
Örneğin East US bölgesinde gpt-4o Global Standard için 1 milyon TPM kotanız varsa, o aboneliğe bağlı tüm gpt-4o dağıtımları bu havuzdan beslenir. Kota aşıldığında istemci 403 Forbidden alır.
Requests per Minute (RPM) ve Burst Problemi
RPM, dakika başına yapılabilecek maksimum API çağrısı sayısıdır. TPM’ye orantılı belirlenir; oran modele göre değişir. Kritik bir nüans: RPM limiti, isteklerin dakika boyunca eşit dağıldığını varsayar.
Toplam limitinizin altında olsanız bile 5-10 saniyelik yoğun bir burst 429 Too Many Requests hatası tetikleyebilir. Bu nedenle istemci tarafında token bucket ya da leaky bucket algoritması tercih edin; basit retry-after yeterli değil.
Quota Tiers: Yeni Otomatik Artış Sistemi
Microsoft, 2025 sonunda Azure AI Foundry’ye Quota Tiers sistemini tanıttı. Yedi kademe içeriyor (Free Tier + Tier 1–6); kullanımınız arttıkça sistem sizi otomatik olarak üst kademeye taşıyor.
Enterprise Agreement (EA) veya MCA-E sözleşmesi olan müşteriler başlangıçta daha yüksek kota kademelerine atanıyor. Bağımsız geliştiriciler genellikle Free veya Tier 1’den başlıyor.
Quota Tiers kota sorununu kısmen hafifletiyor — ama hızlı büyüyen startuplar ve yoğun workload’lar için otomatik kademe geçişleri yeterli olmayabiliyor. Manuel artış başvurusu hâlâ kritik.
Azure AI Foundry Kota Başvuru Otomasyon Aracı
Birden fazla müşteri aboneliği için düzenli kota başvurusu yapma ihtiyacıyla karşılaşan geliştiriciler için bu açık erişimli araç geliştirildi. Arayüz; tekrar eden form doldurma işlemlerini tamamen ortadan kaldırıyor.
Üç Adımlı İşleyiş
1. Bilgi Girişi
Ad, soyad, firma adı, e-posta ve Azure Subscription ID. Bilgiler bir kez girilip kaydedilebiliyor; tekrar eden başvurularda yeniden yazmanız gerekmiyor.
2. Model ve Bölge Konfigürasyonu
Şu an desteklenen AI sağlayıcıları ve modeller:
- Azure OpenAI: GPT-4o, GPT-4o mini, GPT-4.1, o1, o3 serisi
- Anthropic: Claude Sonnet, Claude Haiku serisi (via Azure Marketplace)
İki kota türü (SKU) destekleniyor:
- Global Standard — paylaşımlı kota havuzundan yararlanan, çoklu bölge routing’i destekleyen deployment tipi
- Provisioned Throughput (PTU) — ayrılmış kapasite, deterministik gecikme; saatlik sabit ücretli
Bölge seçiminde 27 Azure bölgesi mevcut (Australia East, Brazil South, Canada East, Central US, East US, East US 2, France Central, Germany West Central, Italy North, Japan East, Korea Central, North Central US, Norway East, Poland Central, Spain Central, South Africa North, South Central US, South India, Southeast Asia, Sweden Central, Switzerland North, UAE North, UK South, West Europe, West US, West US 2, West US 3). “Tümünü Seç” butonu multi-region deployment planlayanlara ciddi zaman kazandırıyor.
3. Otomatik Gönderim
“Başvuruyu Gönder” butonuna tıklandığında sistem, arka planda Microsoft’un kota başvuru formunu doldurup gönderiyor. Onay genellikle ertesi iş günü geliyor. “Formu son haliyle güncelle” butonu gönderim öncesi doğrulama için kullanışlı.
Anthropic Modelleri İçin Özel Birim Dönüşümü
Aracın dikkat çekici bir detayı var: Anthropic modelleri için “1 birim = 1.000 TPM” standardı kullanılıyor. 100 birim seçerseniz bu 100.000 TPM anlamına geliyor. Microsoft’un kota formundaki ölçek sistemiyle uyumlu bu dönüşüm, manuel hesaplama hatalarını önlüyor.
Teknik Mimari: Neden Azure Container Apps?
Uygulama Azure Container Apps üzerinde host ediliyor. Bu seçim kasıtlı: Container Apps’in scale-to-zero özelliği sayesinde araç, kullanılmayan zamanlarda sıfır maliyet çalışıyor. Kota başvurusu dönemsel bir işlem olduğundan (günlük değil, aylık ya da ihtiyaç halinde) bu model tam uyuyor.
Deployment noktası olarak West Europe bölgesi seçildi — Türkiye ve Avrupa’daki kullanıcılar için düşük gecikme sunuyor.
Arka planda Microsoft’un kota başvuru akışını simüle eden bir otomasyon motoru devreye giriyor. Bu motor form doldurma ve gönderme işlemlerini kullanıcı yerine gerçekleştiriyor; arayüz bu karmaşıklığı tamamen soyutluyor.
Neden Bu Araç? Manuel Süreçteki Yaygın Hatalar
Manuel kota başvurusunda sık karşılaştığımız hatalar şunlar:
- Yanlış Subscription ID — kopyala-yapıştır hatası veya yanlış abonelik
- Yanlış model adı —
gpt-4oyerinegpt4oya dagpt-4o-2024-11-20gibi yanlış versiyon - Bölge gözden kaçırma — 10 bölge için başvuru yapılacakken 9’unu seçmek
- TPM/RPM yanlış hesaplama — mevcut + istenen toplam yerine sadece istenen miktarı yazmak
- Gerekçe metni boş bırakma — justification yazılmamış başvurular önceliklendirmede geride kalıyor
Bu araç bu hataların tamamını elimine ediyor. Proje adı ve açıklaması alanları başvurudaki justification metnini otomatik kişiselleştiriyor — başvurunun kabul oranını artıran önemli bir detay.
Azure AI Foundry Kota Yönetiminde Pratik Öneriler
Aracı tanıttıktan sonra, genel kota yönetimi için birkaç pratik öneri paylaşayım:
Proaktif başvurun. Kota limitine ulaştıktan sonra değil, %80’e geldiğinizde başvurun. Onay süreci bir iş günü sürebilir; production’da bu bir günlük potansiyel kesinti demek.
Bölge stratejisi yapın. Global Standard deployment’larda birden fazla bölgeye yaymak, erişilebilir toplam kotanızı artırmanın en pratik yolu. East US + West Europe kombinasyonu birçok workload için yeterli geliyor; bölgeler arası yük dengeleme için Azure API Management’ı değerlendirin.
Burst pattern’ına dikkat edin. 429 alıyorsanız ama TPM kullanımınız limitin altındaysa sorun burst’tür. Token bucket algoritması veya bakery number queue pattern bu durumu çözer.
PTU’yu doğru zamanda değerlendirin. Provisioned Throughput Unit, saatlik sabit ücret ödersiniz ama tam kapasiteyi garanti etmiş olursunuz. Öngörülebilir, yüksek ve sürekli workload’larda Global Standard’dan daha ekonomik olabilir. Kırık kota tükenmez, sadece maksimum throughput sınırlanır.
Araca Erişin
Araç herkese açık ve ücretsizdir. Aşağıdaki bağlantıdan doğrudan kullanmaya başlayabilirsiniz:
Azure AI Foundry Kota Başvuru Aracını Dene →
Kendi ortamınızda benzer bir çözüm geliştirmek isteyenler için Microsoft’un resmi dokümantasyonu:
- Manage and increase quotas — Microsoft Foundry
- Foundry Models Quotas and Limits referansı
- Kota dağıtımlarını programatik olarak yönetme
20+ yıl deneyimli Azure Solutions Architect. Microsoft sertifikalı bulut mimari ve DevOps danışmanı. Azure, yapay zekâ ve bulut teknolojileri üzerine Türkçe teknik içerikler üretiyor.
